Ultimate magazine theme for WordPress.

2017 yil 1 — chorak davomida olib borilgan ishlari to’g‘risida hisobot

 

Navoiy viloyat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi 2017 yil 1-chorak davomidaatrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilikka rioya qilinishi ustidan davlat nazorati ta’minlandi va Qo‘mitaning asosiy faoliyati 2017 yil uchun tasdiqlangan Ish rejaga muvofiq tabiatdan oqilona foydalanishning iqtisodiy va ekologik asoslangan uslublariga o‘tish bo‘yicha muhim ustuvor vazifalar amalga oshirildi.

Xususan, inson salomatligi uchun atrof-muhit sifatini va ekotizimlar holatini yaxshilash bo‘yicha kuzatuvlar o‘tkazildi. Atmosfera havosini ifloslanishi bo‘yicha kuzatuv ma’lumotlariga muvofiq Navoiy shaxrida barcha o‘lchanadigan ingrediyentlar bo‘yicha sanitariya-gigiyena me’yorlariga mos keldi.Qo‘mitada ijro intizomiga rioya etish, kadrlarni tanlash joy-joyiga qo‘yish va ularni malakalarini oshirish, rezerv kadrlarni tayyorlash borasida doimiy tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Viloyatda Nazorat qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi Respublika Kengashining reja-jadvaliga asosan qo‘mita tomonidan 2017 yilning 1 choragidavomida 10 (11) ta korxona, tashkilot va xususiy korxonalarda nazorat ishlari olib borilishi rejalashtirilgan bo‘lib, haqiqatda tekshirilgan obyektlar soni 10 tani tashkil etadi.

O‘tkazilgan tekshirishlarda 100% samaradorlikka erishildi. (5-shakl ilova qilinadi).

2017 yil 1 choragi davomida yakka tartibdagi tadbirkorlar faoliyatida tekshirishlar o‘tkazilmadi.

2017 yil 1 chorak davomida 6 (2) marotaba berilgan talabnomalarni bajarilishi yuzasidan nazorat tartibida tekshirishlar o‘tkazildi.

Tekshirishlar natijasida aniqlangan kamchiliklar yuzasidan berilgantalabnomalar 239 ta (293) bo‘lib, shulardan212 tasi (210) bajarildi, 27 tasining (83) bajarilishmuddati to‘lmagan.

Jami 2017 yil 1 choragi davomida olib borilgan rejali hamda reyd tekshirishlari natijasida jami 291 ta (235 ta) shaxsga nisbatan 43784.5 ming so‘m (37140.101 ming so‘m) jarima belgilanib,40852.9 ming so‘m (28698,800 ming so‘m) ya’ni, 77,2 %(77,2 %) ga undirib olindi.

Navoiy viloyat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining 2017 yil 1 choragi davomida byudjet tashkilotlarni tekshirish reja-jadvaliga asosan 56(82) ta tashkilotda tekshirish rejalashtirilgan bo‘lib, haqiqatda 56 ta byudjet tashkilotlarda tekshirish o‘tkazildi.

Viloyatda o‘tkazilgan reydlar bo‘yicha 2017 yil 1 choragidavomida 179 (109) ta qonunbuzar shaxsga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi “Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi kodeksi”ning tegishli moddalariga asosan jami 21468,08 (13175,941) ming so‘m miqdorida jarima belgilandi va 19831,904 (10091,62) ming so‘m undirib olindi. Tabiatiga yetkazgan zarari uchun 98 (43) nafar fuqaroga 53857.5 (30202,756) ming so‘m miqdoridatovon puli talab qilindi va 44852.7 (20876,269) ming so‘mi undirildi.

Nazorat qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi Respublika kengashning 2009 yil 6 martdagi 1-sonli majlis bayonining 11-bandiga asosan 2016 yil 1 choragi davomida 31 (31) marotaba seminarlar o‘tkazilgan, 65 (51) marta ommaviy axborot vositalarida chiqishlar qilingan, 3 marta hokimliklarda o‘tkazilgan “Ochiq eshiklar kuni”da qatnashildi, “Ishonch telefonlar”ga fuqarolar tomonidan 2 (10) marta murojaatlar qilingan va murojaatlariga javob qaytarilgan.

Kengashning 2005 yil 15-oktyabrdagi 4-sonli yig‘ilish bayonining 8-bandiga asosan, qo‘mita tomonidan “Korxonalarda yo‘l qo‘yilgan kamchiliklarni” tekshirish yo‘li bilan emas, balki ularni bartaraf etish uchun 2016 yil 1 choragi davomida tekshirish o‘tkazilgan 10 ta xo‘jalik yurituvchi subyektlarda 56 ta byudjet tashkilotlarda hamda 75 ta korxona, tashkilot va fermer xo‘jaliklarida O‘zbekiston Respublikasi “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi qonuntalablari yuzasidan tushuntirish ishlari olib borildi.

Shuningdek2017 yil “Halq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” Davlat dasturi asosida chora-tadbirlar dasturi ishlab chiqilib, dastur asosida korxona va tashkilotlar bilan hamkorlikda tadbirlar amalga oshirilib kelinmoqda. Viloyat, shahar va tumanlardagi maktablarda, oliy o‘quv yurtlari va o‘rta maxsus kasb hunar kollejlari hamda litseylarda,korxona, tashkilot va muassasalarda Navoiy viloyat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi, shahar va tuman inspeksiyalari xodimlari bilan hamkorlikda“Ekologiya va men”, “Sog‘lom turmush yoshlar kelajagi”, “Tabiatga mening mehrim o‘zgacha”, “Chiqindilar to‘g‘risida”, “Suvli va botqoqli hududlarning bugungi kundagi ahvoli”, “Tabiat bizning do‘stimiz”, “Tomchi suvda hayot jilvasi”, “Ekologik nazorat to‘g‘risida”, “O‘zbekiston Respublikasining barqaror taraqqiyot maqsadlari uchun ta’lim (BTT) Konsepsiyasini targ‘ib qilishda ta’lim muassasalarining o‘rni”, “Flora va fauna dunyosini asraylik”, “Har bir yoshga bir nihol”, va boshqa bir nechta mavzularda davra suhbatlari, seminarlar, uchrashuvlar tashkil etilib o‘tkazildi. Shuningdek qo‘mita xodimlari tomonidan hamkor tashkilotlar bilan birgalikda Ekologiya va Tabiatni asrash mavzularida targ‘ibot va tashviqot ishlari olib borilib keng jamoatchilikga yetqazilmoqda.

Jumladan;

2017 yil 4 yanvar kuni Navoiy viloyati tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi binosida “Mahalla va ekologik yo‘nalishdagi NNTlarda jamoatchilik ekologik nazorat tizimini tashkil etish” mavzusida seminar bo‘lib o‘tdi. Seminarda Fuqarolik jamiyati shakllanishini monitoring qilish mustaqil instituti bo‘lim boshlig‘i, viloyat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi Karmana tuman inspeksiyasi boshlig‘i, “Mahalla” hayriya jamoat fondi va shahar, tuman mahalla posbonlari, O‘zbekiston ekologik harakati Navoiy hududiy bo‘linmasi faollari, viloyat “Jonli tabiat bioekologik markazi” jamoat birlashmasi xodimi hamda OAV vakillari ishtirok etdilar.

  • Rejali tekshirishlar to‘g‘risida.

Navoiy viloyat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi tomonidan 2017 yil 1 – chorak davomida tabiatni muhofaza qilish sohasiga oid qonun va qonun osti xujjatlari talablari ijrosi yuzasidan nazorat qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi Respublika kengashining 2016 yil 1 dekabrdagi 01-sonli yig‘ilish qarori bilan tasdiqlangan tekshirishlar reja-jadvaliga asosan 10 ta xo‘jalik yurituvchi subyektlarda tekshirishlar belgilangan muddatlarda o‘tkazildi. Tekshirishlar davomida aniqlangan tabiatni muhofaza qilish borasidagi qonunbuzarliklar uchun 18 nafar mas’ul javobgar shaxslarga nisbatan 6 mln 140 ming 775 so‘m miqdorida O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy Javobgarlik to‘g‘risidagi Kodeksining 261-moddasida berilgan vakolatlar doirasida jarimalar belgilanib, 5 mln 691 ming 450 so‘m undirib olindi.

O‘tkazilgan kompleks tekshirishlar natijasida aniqlangan kamchiliklar yuzasidan 10 ta korxonada 54 ta majburiy kursatmalar berildi, shundan utgan yilgi 5 ta korxona bilan birgalikda 6 ta korxonada 32 ta majburiy kursatmalarning bajarilishi yuzasidan nazorat tartibida tekshirishlar amalga oshirildi. Qolgan majburiy kursatmalarning muddatlari mavjud bulib ijrosi nazoratga olindi.

O‘tkazilgan tekshirishlar yuzasidan ma’lumotlar tekshirish yakunlangach Nazorat qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi Respublika Kengashining avtomatlashtirilgan tekshirushlar.uz veb-saytiga elektron shaklda kiritib borilmoqda.

II. Rejadan tashqari tekshirishlar to‘g‘risida.

2017 yil 1- chorak davomida rejadan tashqari tekshirishlar amalga oshirilmagan.

III. Yakka turdagi tadbirkorlik subyektlarini tekshirishlar to‘g‘risida.

2017 yil 1 – chorak davomida Yakka turdagi tadbirkorlik subyektlarida rejadan tashqari qisqa muddatli tekshirishlar bo‘yicha buyurtmalar berilmagan va bu turdagi tekshirishlar amalga oshirilmagan.

IV. Nazorat tartibidagi tekshirishlar to‘g‘risida.

2017 yil 1-choragi davomida jami 6 takorxonada nazorat tartibida tekshirish o‘tkazilgan bo‘lib, shundan 2016 yilda 5 tasida 28 ta, 2017 yilning yanvar oyida o‘tkazilgan rejali tekshirishda 4 ta, jami 32 ta majburiy ko‘rsatmalar berilgan va o‘z muddatlarida bajarilishi ta’minlangan. 2017 yilning 1 choragi davomida o‘tkazilgan tekshirishlarda 54 ta majburiy ko‘rsatmalar berilgan bo‘lib, shundan 48 tasining ijrosi to‘liq ta’minlangan. Qolgan majburiy kursatmalarning muddatlari mavjud bo‘lib ijrosi nazoratga olindi.

V. Byudjet tekshirishlar to‘g‘risida.

2017 yil davomida viloyat qo‘mitasining reja-jadvaliga asosan 56 ta(2016 yilga nisbatan 26 ta kam yoki 32% ga kam) byudjet idorasida tekshirishlar o‘tkazilib, 93 nafar ta (2016 yilga nisbatan teng miqdorda ya’ni 93 nafar) javobgar shaxslarga nisbatan 15726.376 so‘m(2016 yilga nisbatan 2051,176 so‘m yoki 14 % ga ko‘p) miqdorida ma’muriy jarimalar belgilandi.

VI. 12-bandga asosan hamda boshqa turdagi o‘tkazilgan reydlar to‘g‘risida.

2017 yil 1- chorak davomida qo‘mitaning buyrug‘i asosida jami 179 ta tezkor reyd va monitoring kuzatuvlari o‘tkazilib, ularda aniqlangan tabiatni muhofaza qilish borasidagi qonunbuzarliklar uchun 179nafar javobgar shaxslarga nisbatan 21468,080 so‘m miqdorida ma’muriy jarimalar belgilandi.

VII. Respublika kengashining 2009 yil 6 martdagi 1-sonli majlis bayoni11-bandiga hamda 2005 yil15 oktyabrdagi4-sonli yig‘ilishi bayoni qarorining 8-bandiga asosan o‘tkazilgan profilaktika ishlari va ularning natijalari to‘g‘risida.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2005 yil 14-iyundagi “Tadbirkorlik subyektlarini huquqiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi PF-3619-sonli va shu yilning 5-oktyabr kunidagi “Tadbirkorlik subyektlarini tekshirishni yanada qisqartirish va uning tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” giPF-3665-sonli va 2016 yil 5 oktyabrdagi PF-4848-sonli Farmonlari hamda ushbu farmonlari talablaridan kelib chiqqan holda tadbirkorlik subyektlarida tekshirishlar o‘tkazish tartibi, amaldagi mezon va tamoyillar asosida takliflar berish to‘g‘risida51 marta ommaviy axborot vositalarida chiqishlar tashkil etildi. Tadbirkorlarga yaqindan yordam ko‘rsatish va qulaylik yaratish maqsadida Ekologik ekspertiza bo‘limi va Tabiatdan foydalanish iktisodiyoti va uni tashkil etish bulimida O‘zbekiston Respublikasining sohaga oid qonunlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qaror va farmoyishlari, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaror va farmoyishlari osilib, burchak tashkil etilgan.

Viloyat qo‘mitasining “Ochiq eshiklar kuni” va “Ishonch telefoni” ishlab turganligi yuzasidan 2017 yil 1 choragidavomida matbuotda 1 marta e’lon berildi. “Ochiq eshiklar kuni” xar oyning oxirgi chorshanba kuni etib belgilangan bo‘lib,2017 yil 1 choragi davomida3 marotaba tashkil etildi. Doimiy ravishda viloyat qo‘mitasining 22-5-45-78 va 22-5-45-79 “Ishonch telefonlari” ishlab turgan bo‘lib, ushbu telefonlarga 2017 yil 1 choragi davomida tadbirkorlik subyektlari tomonidanmurojaatlar kelib tushmadi. Qo‘mita mutaxassislari tomonidan 31 ta subyektlarda profilaktika tushuntirish ishlari joylarga chiqilib olib borilgan.

Shuningdek, tadbirkorlarga yanada qulayliklar yaratish maqsadida yangi tartibdagi devoriy stent osilib, unga sohaga oid qonun va boshqa me’yoriy xujjatlar osib qo‘yildi.

Viloyat qo‘mitasining “Ochiq eshiklar kuni” va “Ishonch telefoni” ishlab turganligi, “Ochiq eshiklar kuni” xar oyning oxirgi chorshanba kuni etib belgilanganligi yuzasidan 1.5m x 1 m o‘lchamdagi devoriy stend qo‘mita kirish qismiga osib qo‘yildi.

VIII. Atrof tabiiy muhitni ifloslantiruvchi manbalar monitoringi to‘g‘risida (MIZ dasturi bo‘yicha hamda rejali tekshirishlarga laboratoriyani jalb qilish bo‘yicha)

Navoiyviloyati analitik nazoratgaixtisoslashgan inspeksiyasi tomonidan “O‘zbekiston Respublikasi Atrof tabiiy muxitning ifloslanishi monitoringi Dasturi” asosida Nazorat kiluvchi organlar faoliyatini muvofiklashtiruvchi Respublika Kengashining 2013 yil 29 noyabrdagi №1-sonli bayoni bilan tasdiqlangan reja grafigiga asosan Atmosfera xavosini ifloslanishi bo‘yicha 10 taobyektlarda har oyda, yer usti va okova suvlar nazorati bo‘yicha 3 ta har chorakda va tuproq ifloslanishi bo‘yicha har yarim yilda 8 ta( kuzgi mavsumda) korxona va obyektda asbobiy uslubda monitoring kuzatuv ishlari olib borilishirejalashtirilgan edi. 2017 yilning 1-choragi davomida Atmosfera xavosini ifloslanishi buyicha 8 taxar oyda, yer usti va oqova suvlar nazorati bo‘yicha 3 ta har chorakda, va tuproq ifloslanishi bo‘yicha 8 ta korxona (kuz faslida) va obyektlarda asbobiy uslubda monitoring kuzatuv ishlari olib borildi.

2017 yil 1 choragi davomida olib borilgankuzatuvlarjarayonida monitoring dasturi va dasturdan tashqari korxonalarningbelgilangan doimiy kuzatuvnuqtalarining 367ta turg‘un manbalaridan kimyoviy taxlil uchun 305 ta namunalar olinib, 5540 ta kimyoviy taxlil ishlari o‘tkazildi. O‘tkazilgan kimyoviy taxlil natijalari buyicha 5 ta subyektda 6 ta xolatda belgilangan me’yoridan ortiq ifloslantiruvchi zararli moddalar atrof tabiiy muxitga chiqarilayotganligi kayd etilib, korxonalarningmansabdor shaxslariga nisbatan qaydnomanomalarto‘ldirilib, 449.325 so‘m mikdoridama’muriy jarima qo‘llanilib undirilib olindi. Ushbu yuqoridagi holatlar bo‘yicha belgilangan me’yorlardan oshiqcha zararli moddalar bilan atrof tabiiy muhitni ifloslantirgani uchun korxonalarga O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003 yil 1 maydagi №199-sonli qarori asosida 80882,100 so‘mmiqdorda kompensatsiya to‘lovlari hisoblanildi, hamda yukorida aniklangan xolatlar yuzasidan bajarilishi shart bo‘lganmajburiy ko‘rsatmalar berildi va nazoratga olindi.

2017 yil 1 chorak davomida Navoiy viloyatidagi 19 ta korxona va tashkilotlarida atrof muhitni muhofaza qilish bo‘yicha jami 234 ta tadbirlarning bajarilishi rejalashtirilgan. Jami tadbirlarning bajarilishiga 5241636,8ming so‘m sarflanishi rejalashtirilgan bo‘lib, shundan:

  • suv resurslarini muhofaza qilish bo‘yicha – 60 ta;
  • atmosfera havosini muhofaza qilish bo‘yicha –80 ta;
  • yer resurslarini muhofaza qilish bo‘yicha – 40 ta;
  • sanoat va xo‘jalik chiqindilarni joylashtirish bo‘yicha – 49 ta;
  • o‘simlik dunyosini muhofaza qilish bo‘yicha – 5 ta.
  • suv resurslarini muhofaza qilish bo‘yicha – 60 ta;
  • atmosfera havosini muhofaza qilish bo‘yicha – 80 ta;
  • yer resurslarini muhofaza qilish bo‘yicha – 40 ta;
  • saonat va xo‘jalik chiqindilarni joylashtirish bo‘yicha – 49 ta.
  • o‘simlik dunyosini muhofaza qilish bo‘yicha – 5 ta.

Haqiqatda 2017 yilning 1 choragidavomida jami 234 ta tadbirlarning bajarilishi davom ettirilib, 6243316,613 ming so‘m sarflangan, shundan:

Tadbirlarning bajarilishi natijasida kuyidagi samaradorliklarga erishildi:

2017 yilning1 choragi davomidakorxonalar tomonidan suvdan oqilona foydalanishni yo‘lga qo‘yish maqsadida ishlab chiqilgan tadbirlarni amalda bajarilishi bo‘yicha;

Zarafshon shahar Markaziy kon boshqarmasi tomonidan GMZ-2 zavodiga 650 ming m3, Potokka 867,25 ming m3, SKVZga 500 ming m3 tozalangan oqava suvlar qayta ishlatishga yo‘naltirilgan.

Uchquduq shahar hududidagi oqova suv tozalash inshootidan 342790 mbiologik tozalangan oqova suvlar GMZ-3 zavodiga qayta foydalanish uchun, 126410m3 tozalangan oqavalar sug‘orishga yo‘naltiriladi.

Navoiy Tog‘ metallurgiya Kombinatiga qarashli 5-Kon boshqarmasida 2 dona yer osti quduqlari qazildi.

Atmosfera havosini muhofaza qilish tadbirlarining bajarilishi natijasida atmosfera havosiga tashlanadigan zararli moddalar miqdori 661 tonnaga kamaydi.

Jumladan, NTMKidagiatmosfera havosini muhofaza qilish tadbirlarining bajarilishi natijasida jami zararli moddalar miqdori 588,84 tonnagakamaygan.

Navoiazot AJidagiatmosfera havosini muhofaza qilish tadbirlarining bajarilishi natijasida jami zararli moddalar miqdori 18,02 tonnagakamaygan.

“Elektrokimyozavod” QK AJidagiatmosfera havosini muhofaza qilish tadbirlarining bajarilishi natijasida jami zararli moddalar miqdori 5,1 tonnagakamaygan.

Qizilqumsement AJ dagi atmosfera havosini muhofaza qilish tadbirlarining bajarilishi natijasida jami zararli moddalar miqdori 38 tonnaga kamaydi.

NIES AJ dagi atmosfera havosini muhofaza qilish tadbirlarining bajarilishi natijasida jami zararli moddalar miqdori 11,04 tonnaga kamaydi.

Yer boyliklarini muhofaza qilish sohasi bo‘yicha 2017 yilning 1 choragi davomidayer manbalarini muhofaza qilish tadbirlari bo‘yicha quyidagi ishlar bajarilgan: jumladan NTMKda 53,7 ga yerlarda rekultivatsiya ishlari olib borilmoqda. 1500,0 pmdan ortiq trubalar demontaj qilingan, Qizilqumsement AJda 24000 kv.m yerlarda chiqindilardan tozalash tekislangan va chang bostirish ishlari amalga oshirilgan. NTMKning 1-GMZda inert massa ekrani qurish uchun jami381 ming tonna xajmdagi tuproq yotqizilgan.

Qizilqumsement AJ tomonidan 1716 ta, NTMK tomanidan 5284ta daraxt va gul ko‘chatlari ekilgan.

Konchilik ishlari va chiqindilarni joylashtirish bo‘yicha tadbirlarni bajarilishinatijasida2017 yil 1 chorak yakuni bilan14140dona tarkibida simob moddasi bo‘lgan xar xilmarkadagiyaroqsiz lyuminitsiyent lampalar demerkurizatsiyalashtirildi,220 ming tonnaxar xil ishlab chiqarish vamaishiyxo‘jalikchiqindilaribelgilanganjoylargajoylashtirildi, hamda 50 dan ortiq vaqtincha chiqindilarni saqlash konteynerlarini eskilari ta’mirlandi va 8 dona yangi muxsuskonteynerlario‘rnatildi.Shuningdek38,2702ming tonnaustki qatlamtog‘jinslaridaniborat bo‘lganchiqindilarqurilishxomashyosisifatidaqaytafoydalanildi.

Navoiy viloyat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining viloyat Statistika boshqarmasi bilan hamkorlikda olib borgan ishlari natijasida viloyatda mavjud korxona va tashkilotlar tomonidan tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini amalga oshirish va tabiatga yetkazilgan zararni hisobotlarini yuritilishini nazorat qilish maqsadida quyidagi statistik hisobotlar topshirilishi rejalashtirilgan:

2-Ekologiya – 38;

3-Ekologiya – 34;

4-ekologiya – 38;

1-KB – 99;

1-Ekologiya –5;

7-Ekologiya – 1;

2-Invest – 3

2017 yilning 1-choragida quyidagi statistik hisobotlar Statistika boshqarmasi bilan hamkorlikda qabul qilindi:

2-Ekologiya – 38;

3-Ekologiya – 34;

4-ekologiya – 38;

1-KB – 99;

1-Ekologiya –5;

7-Ekologiya – 1;

2-Invest – 3

ANII tomonidanAtmosferahavosiniifloslanishini nazorat qilishobyektning 193 manbasi korxona ichki ekoanalitik tahlil laboratoriyalari bilan hamkorlikdatekshirildi, (NOx,SO2,NH3,SO , noorganik chang)ga namunalar olinib, 591 tatahlilishlariolibborildi.

1.NavoiazotAJningatmosferagatashlanadigan salmoqli manbalari, ya’ni №67,№83, manbalaridanNOx,SO analitik nazorat qilindi. Analitiktahlillarnatijasida№67manbasida NOx- azotoksidlariningmiqdori 9,6-24,9 g/s nitashkiletgan.PDV-me’yoriy miqdori-12,0 g/s. Belgilangan me’yorlardan 2.07 martayuqori holat qayd etildi.

№83-manbasidaesa NOx-azotoksidlariningmiqdori2,93-3,989 g/s ni tashkiletgan.PDV-me’yoriy miqdori-4,47 g/s.

SO 7,43-29.41g/s. PDV-92,0 g/s belgilangan me’yorlardan yuqori holatlar qayd etilmadi.

2. “Qizilqumsement ”AJ ning № 70, № 71,№ 72,7374,75,111,112,113,114,115,116,226manbalari noorganik chang, NOx,SO2,SO,ingridiyentlarigaanalitik nazorat qilindi. Natijada №70 manbasidanolingan namunalar tahlilinatijalari qo‘yidagicha bo‘ldi:Noorganik chang miqdori-12,128-13,285g/s.PDV-35,87 g/s.

NOx 12128-22,44/s. PDV- 68,348 g/s

SO- 0,96-72,884g/s. PDV- 201,111 g/s

SO2-0,830-0,96g/s. PDV-7,0341 g/s

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalash darajasi loyiha bo‘yicha 99,6% gacha, amalda 99,54-99,6% foizgacha bo‘lgan.

№71 manbasidan olingan namunalar tahlilinatijalariqo‘yidagicha bo‘ldi:Noorganik chang miqdori –11,589-13,646/g/s .PDV-33,378 g/s

NOx-12,174-23,25 g/s. PDV-67,645 g/s.

SO –73,810-85,98g/s. PDV-199,153 g/s.

SO2— 0,702-0,862g/s. PDV-7,03 g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalash darajasi loyiha bo‘yicha 99,6% gacha, amalda 99,3-99,58% foizgacha bo‘lgan

№72 manbasidan olingan namunalar tahlilinatijalariqo‘yidagicha bo‘ldi:Noorganik chang mikdori-12,45-13,903 g/s. PDV- 32,95 g/s.

NOx–11,,553-23,25g/s.PDV-59,58 g/s.

SO –73,256-77,33 g/s.PDV-182,921 g/s.

SO2 -0,765-0,808g/s. PDV- 6,989g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalash darajasi loyiha bo‘yicha 99,6% gacha, amalda 99,2-99,6% foizgacha bo‘lgan

3. Navoiy Issiqlik Elektr Stansiyasi – NIES AJ ning

№2,3,4,5 manbalari nazorat qilinib, NOx, SO2, ingrediyentlariga namunalar olinib, analitik tahlilqilindi.Tahlilnatijalariqo‘yidagichabo‘lgan.

№ 2-manbadaNOx- azotoksidlariningmiqdori: 16,45-20,93g/s nitashkiletgan. PDV- me’yoriy miqdori -27.8324 g/s.SO2 miqdori-0,102-0,113g/s gacha bo‘lgan .PDV-0.1468 g/s.

№ 3 manbasidaNOx- azotoksidlariningmiqdori -10,23- 14.89-g/s nitashkiletgan. PDV- me’yoriy miqdori -14.786 g/s. Belgilangan me’yordan 1.01 marta yuqori holat qayd etildi

SO2miqdori 0,087-0.1012g/s.PDV-0.10979 g/s.

№ 4 manbasidaNOx- azotoksidlariningmiqdori -19,989-23.36 g/s nitashkiletgan. PDV- me’yoriy miqdori 30.0274 g/s.

SO2-0,158-0,267g/s. PDV-0,1957g/s.

№ 5 manbasidaNOx- azotoksidlariningmiqdori -37,568-63.52g/s nitashkiletgan. PDV- me’yoriy miqdori -77,9030g/s

SO2-0,286-0,627g/s. PDV-0,4542 g/s.

4.NKMK GMZ-1 (Gidrometallurgiyazavodi) Navoishahri.

Salmoqli 36,37,38,43,44,45,61,66 manbalaridannoorganik changga, analitiktahlilishlariolibborildi. Natijada:

№36 manbasidanoorganik changmiqdori-0,028-0,032 g/s. PDV-0,049 g/s.

№37manbasidanoorganik changmiqdori-0,015-0,016g/s. PDV-0,028 g/s.

№ 38- manbasidanoorganikchang miqdori-0,048-0,055g/s.PDV-0,063 g/s.

№43- manbasidanoorganikchang miqdori-0,003-0,0014 g/s. PDV-0,00655 g/s

№44- manbasidanoorganikchang miqdori-0,00101-0,0083g/s. PDV-0,011 g/s

№45- manbasidanoorganikchang miqdori-0,0022-0,0021g/s. PDV-0,0035 g/s

№61- manbasidaammiak miqdori-0,20-0,278g/s. PDV-0,413 g/s

№66- manbasidaammiak miqdori-0,78-0,84g/s. PDV-1,038 g/s

NOx-azot oksidlarining mikdori-0,002-0,0041g/s. PDV-0,0068g/s

GMZ-2 (Gidrometallurgiyazavodi)Zarafshon shahri.

Salmoqli 2,8,9,360,15,17,23 manbalaridannoorganik changga, analitiktahlilishlariolibborildi. Natijada:

№2 manbasidanoorganik changmiqdori-0,017-1,92g/s. PDV-0,021 g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 90,0% gacha, amalda 88,7-89,9%foizgacha bo‘lgan.

№8manbasidanoorganik changmiqdori-1,46-44,25 g/s. PDV-1,585 g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 90,0% gacha, amalda88,5-89,2%foizgacha bo‘lgan.

№ 9 manbasidanoorganikchang miqdori-0,785-48,45g/s.PDV-0,919 g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 90,0%, amalda 88,7-89,8% gacha bo‘lgan.

№ 15 manbasidanoorganik chang miqdori-0,579-303,46g/s. PDV-0,854 g/s

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 90% gacha, amalda 87,2- 89,7%foizgacha bo‘lgan..

№ 360- manbasidanoorganikchang miqdori-0,002-1,36g/s. PDV-0,027 g/s

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 90,0% gacha, amalda86,9-89,9%foizgacha bo‘lgan.

№ 23 manbasidaNOx- azotoksidlariningmiqdori -0,0453-4,33g/s. PDV-0,056 g/s. SO2 -0,027-0,033g/s.PDV-0.044g/s.

SO –0,068-6,69 g/s.PDV-0.088 g/s.

№ 17 manbasidaammiak mikdori -0,033-4,61 g/s. PDV-0,058g/s

GMZ-3 (Gidrometallurgiyazavodi)Uchquduq shahri.

Salmoqli 2002,2007,2008,2009,2010,2025,2026 manbalaridannoorganik changga analitiktahlilishlariolibborildi.

Natijada: №2002 manbasidanoorganik changmiqdori- 0,108-0,3858g/s. PDV-0,295g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 96% gacha, amalda 89,4-89,6%foizgacha bo‘lgan

№2007 manbasida noorganik changmiqdori 0,184-0.526 g/s. PDV-0,244g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 96% gacha, amalda 89,2-89,4%foizgacha bo‘lgan

№2008 manbasida noorganik changmiqdori- 0,184-0.228 g/s. PDV-0,262g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 88% gacha, amalda 89,2-89,4%foizgacha bo‘lgan

№2009 manbasida noorganik changmiqdori-0,178-0,276 g/s. PDV-0,226g/s. PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 90% gacha, amalda 95,1-95,3%foizgacha bo‘lgan

№2010 manbasidanoorganik changmiqdori- 0,101-0.475g/s. PDV-0,226g/s. PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 90% gacha, amalda 95,1-95,5%foizgacha bo‘lgan

№2025 manbasida noorganik changmiqdori- 0,078

-0.109 g/s. PDV-0,178g/s PGO-chang tozalash uskunalarining tozalash darajasiloyihabo‘yicha 96% gacha, amalda 95,4-95,6%foizgacha bo‘lgan

№2026 manbasida noorganik changmiqdori- 0,0058-0.0059 g/s. PDV-0,3 g/s PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 96% gacha, amalda 95,7-95,8%foizgacha bo‘lgan

№2027 manbasida noorganik changmiqdori- 0,0058-0.0059 g/s. PDV-0,01 g/s PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 96% gacha, amalda 87,1-87,3%foizgacha bo‘lgan

NMZ (Navoiymashinasozlikzavodi) ning salmoqli1,2,3,7,8,9,10,11,12,13,14,16,19,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,32,33,34,35,36,37,38,39,40,41,42,43,44,45,46,47,48,49,50,51,52,53,54,55,61,66,80,82,85,88,101,126,127,130,131,132,133,137,144,145,153,160,161,164,165,174,175,186,187,188,208,210,227,228,204,206,208,209,210,216,218,219,223,238,240,255 manbalaridan noorganikchang vaNOx, SO2,SO ga analitiktahlilishlari olibborildi.PGO-changtozalash uskunalarining tozalashdarajasi loyihabo‘yicha 79,4-98%,amalda 78,4-97,8foizgachabo‘lgan. Natijalar 1.1jadvaldato‘liqko‘rsatilgan.

№49manbada noorganik chang mikdori- 0,023-0,028g/s.PDV- 0,038 g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 86,69% gacha, amalda86,3-86,6%foizgacha bo‘lgan.

NOx –0,33-0,36g/s.PDV-0,49 g/s.

SO2 -0,0035-0,0038g/s. PDV- 0,0043 g/s. SO–0,168-0,175g/s.PDV-0,194 g/s.

№ 50manbada noorganik chang miqdori-0,044-0,062g/s.PDV- 0,068 g/s.

PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 86,94% gacha, amalda85,2-86,5%foizgacha bo‘lgan.

NOx–0,378-0,398g/s.PDV-0,423 g/s.

SO2 -0,0019-0,0023g/s. PDV- 0,0027SO–0,163-0,172g/s.PDV-0,192 g/s

№ 51manbada noorganik chang mikdori- 0,035-0,037g/s. PDV- 0,049 g/s. PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiloyihabo‘yicha 87,33% gacha, amalda86,45-86,8%foizgacha bo‘lgan.

SO–0,0018-0,0025g/s.PDV-0,153 g/s.

SO2 -0,129-0,12-42-0,0027g/s. PDV- 0,0031 g/s

NOx–0,265-0,285 g/s.PDV-0,303 g/s.

№ 52manbada noorganik chang mikdori-0,024-0,032g/s. PDV- 0,039.PGO-chang tozalash uskunalarining tozalash darajasi loyixa bo‘yicha 89,7% gacha, amalda 85,3-88,3% foizgacha bo‘lgan.

SO–0,235-0,265g/s.PDV-0,278 g/s.

SO2-0,0027-0,0045g/s. PDV- 0,005 g/s

NOx–0,52-0,614g/s.PDV-0.664g/s.

№ 53manbada noorganik chang miqdori 0,07 -0,08g/s. PDV- 0,09.PGO-chang tozalash uskunalarining tozalash darajasi loyiha bo‘yicha 89% gacha, amalda 85,4-85,8% foizgacha bo‘lgan.

SO 0,11–0,16g/s.PDV-0,18 g/s.

SO0,0083-0,0092g/s. PDV- 0,01 g/s

NOx 0,46–0,52g/s.PDV-0.64g/s.

6.«Elektrokimyozavodi» QK AJ yil mobaynidanazoratdagisalmoqlimanbasi superfosfat sexidannoorganikchangga namunalarolindi.Natijada:Superfosfat sexining №151 manbasida noorganikchangmikdori 0,059-0,072g/s PGO-chang tozalash uskunalarining tozalashdarajasiamalda 99,5%foizgacha bo‘lgan.

Korxonada PDV me’yoriy hujjati ishlab chiqilmagan.

9. «KontinentNyog‘-moy» QK MCHJ № 17,30manbalaridan ingridiyentlarga analitik nazorat kilindi. Natijada: № 17manbasida SO mikdori-0,0194g/s. PDV-0,0224g/s,NOx mikdori 0,00475g/s PDV-0,006g/s, SO2 mikdori-ots. PDV-0,000173g/s: № 30-manbasida SO mikdori-1,245g/s. PDV-1,3028g/s,NOx mikdori 0,287g/s PDV-0,369g/s, SO2 mikdori-ots. PDV-0,00365g/s

2017 yil 1-chorakmobaynida O‘zbekistonRespublikasitabiatnimuhofazaqilishqo‘mitasi 16.05.2001 yil№12/597sonliDavlatqo‘mitasiva atmosferahavosinimonitoringbo‘yichaO‘zbekistonRespublikasiVazirlarMahkamasiqoshidagiGidrometrologiya boshqarmasining o‘zaro hamkorligito‘g‘risidagixatining ijrosinita’minlashmaqsadida Navoiyshahar UMZ tahlilxonasitomonidanberilganma’lumotlarumumlashtiribborildi.UMZtahlilxonasiberganma’lumotlarigako‘raNavoiyshaharatmosferahavosidagiNO2miqdori sentyabr oyidabelgilangan me’yordanPDK yuqori emasligi aniqlandi.

Bajarilgantahlillarnatijasi qo‘mitadagi “Xavo ifloslanishininazoratqilishbo‘limi” xodimlarigaberib borildi.

Yuqorida kursatib o‘tilgan me’yoridan yuqori holatlar bo‘yicha mansabdor shaxslarga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi MJtK ning 85-moddasi 1-qismi bilan 449325so‘m miqdorida jarima qo‘llanildi.

Oqava suvlarni nazorat qilish sektoriamalga

oshirgan ishlar bo‘yicha.

2017 yil 1-choragi bo‘yicha Oqava suvlarni nazorat qilish sektoritomonidan 129 ta proba olingan bo‘lib: shundan 37 ta yer usti, 92 ta oqava, 0 ta yer osti suvlar tekshirildi.

Bulardan 1. Kollektorlar Markaziy, Mirza Mumin, Beshkent, Sanitarniy.

2.Zarafshon daryosi

3.Suv omborlari Quyimozor, Tudakul,Aydar Arnasoy.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001 yil 03 fevraldagi №11 sonli qaroriasosida 44 ta obyektdan oqava suvlar olinib tahlil ishlari olib borildi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001 yil 21 oktyabrdagi № 401 sonli “Zarafshon daryosining sanitar epidemiologikva ekologik holatini yaxshilash to‘g‘risida”gi qarori asosida daryoning namuna olinadigan joylaridan namunalar olinib tahlil ishlari olib borildi. Tahlil natijalariga ko‘ra: Zarafshon daryosini viloyatimizga kirish qismida muallaq moddalar miqdori 120,3 mg/l, chiqish qismida 119,3 mg/l, mineralizatsiya kirish qismida 1177,1 mg/l,chiqish qismida 1431,6 mg/lni tashkil qildi. Xrom olti valentli miqdori aniqlanmadi. Mis miqdori daryo suvining viloyatimizga kirish qismida 0,0003mg/l, chiqish qismida 0,001 mg/l ni tashkil qildi.

1-chorakda daryo suvida ammiak miqdori PDKdan ortiq bo‘lmadi.

Quyimozor suv ombori.

2017 yilning 1-choragi davrida quyimozor suv omboridan suvlar olinib tahlil ishlari olib borildi.Tahlillar natijalari quyidagicha: suvning tiniqligi 20 sm, rN-7,2 temperatura 180S,XPK-24.0 mg O2/l. Ammoniy ionlari, nitrit, fosfatlar, ftoridlar, mis, xrom aniqlanmadi, nitratlar 7,6 mg/l, sulfatlar 539mg/l, muallaq moddalar 83 mg/l, xloridlar 24,8 mg/l, quruq qoldiq 1212 mg/l,nefteproduktlar 0,01 mg/l, temir miqdori 0,02 mg/lni tashkil qiladi.

To‘dako‘lsuv ombori.

2017 yil 1-kvartalda To‘dako‘lsuv omboridan suvlar olinib tahlil ishlari olib borildi. Tahlillar natijalari quyidagicha: suvning tiniqligi 25 sm, rN-7,3 temperatura 170S,XPK-128mg O2/l. Ammoniy ionlari, nitrit, fosfatlar, ftoridlar, mis, xrom, temir aniqlanmadi, nitratlar 6,0 mg/l, sulfatlar 775 mg/l, muallaq moddalar 65,2 mg/l, xloridlar 53,1 mg/l, quruq qoldiq 2074 mg/l,nefteproduktlar 0,015 mg/lni tashkil qiladi.

Aydar- Arnasoy suv ombori

2017 yil 1-kvartalda Aydar- Arnasoy suv omboridan suvlar olinib tahlil ishlari olib borildi. Tahlillar natijalari quyidagicha: suvning tiniqligi 20 sm, rN-7,5 temperatura 180S,XPK-302mg O2/l. Ammoniy ionlari, nitrit, fosfatlar, ftoridlar, mis, xrom, nitratlar aniqlanmadi, sulfatlar 1018 mg/l, muallaq moddalar 94,0 mg/l, xloridlar 1026,9 mg/l, quruq qoldiq 8170 mg/l,nefteproduktlar 0,012 mg/l, temir 0,016mg/lni tashkil qiladi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2010 yil 03 fevraldagi № 11 sonli “Kommunal xo‘jalik sohasida ekologikholatlarni me’yorlashtirish chora tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori asosida44 ta kanalizatsiya tarmog‘iga ulangan abonentlardan namunalar olinib tahlil ishlari olib borildi. Tahlil natijalariga ko‘ra ba’zi abonentlardanayrim komponentlarda yuqori tashlamalar mavjud bo‘lib, ularga 2017 yilning 1-choragi bo‘yicha 11534,674sum kompensatsiya tulovlari hisoblandi.

Navoiazot AJ bo‘yicha

Vыpusk 1 (tozalangan) № 267- neytralizatsiya sexidan chiqib kollektor“Sanitarnыy”ga tushadi va Zarafshon daryosiga quyiladi. Tahlil natijalariga ko‘ra uning tarkibi quyidagicha: mineralizatsiya-1,2 marta PDSdan yuqori, ammiak -2,7martaPDSdan yuqori, azot nitratlar – 1,8 martaPDSdan yuqori, sulfatlar- 1,1marta PDSdan yuqori, mis -2,2martaPDSdan yuqori holatlar aniqlandi.

Vыpusk-2 ( BXOdan keyingi tashlama)

“Sanitarnыy” kollektoriga bioximik tozalashdan keyin tushadi.

Ruxsat etilgan tashlamalar tarkibida mis miqdori 1,0 marta mineralizatsiya 1.0 marta yuqori ekanligianiqlandi. Boshqa komponentlardaPDS ko‘rsatgichlaridan yuqori holatlar 1-kvartalda aniqlanmadi.

2017 yil 1-kvartalida Navoiazot AJ laboratoriyasi bilan qilingan tahlillar natijalariga ko‘ra me’yordan yuqori holatlar uchun qo‘shimcha kompensatsiya tulovlari hisoblandi.

Navoiy IES AJ

Navoiy issiqlik elektro stansiyasi 2 ta chiqish kanali orqali nazorat qilinadi. Vыpusk №1 (sbrosnoy kanal) – Zarafshan daryosiga qo‘yiladi..Neft mahsulotlari konsentratsiyasi 2017 yilning 1-choragida o‘rtacha0,072 mg/l ni tashkil qilib, me’yorda0,234 mg/lni tashkil etishi kerak.

Vыpusk-4 (77 quduq)- kollektorga chiqib so‘ngra Zarafshon daryosiga quyiladi. Neft mahsulotlari bo‘yicha 2.6 marta me’yordan yuqori holatlar aniqlandi. 2017 yil 1-kvartalida Navoi IES AJ laboratoriyasi bilan qilingan qo‘shma tahlillar natijalariga ko‘ra me’yordan yuqori holatlar uchun qo‘shimcha kompensatsiya tulovlari hisoblandi.

Tuproq ifloslanishini nazorat qilish sektori tomonidan bajarilgan ishlar.

Tuproq ifloslanishininazoratqilishsektorida 2017 yil 1-choragi mobaynidaifloslantiruvchi manbalar monitoring rejasigakiritilgan5 ta obyektning 11 ta manbasidan tuproq namunalari olinib, 187 tatahlilishlari, rejadan tashqari 3 ta obyektning 46 ta manbasidan tuproq namunalari olinib, 190 ta tahlil ishlari olib borildi.

Navoiyviloyatihududidajoylashgansanoat korxonalaridan:

GMZ-1 “xvostoxranilishe”danshamol yo‘nalishida 200 m va 1 km da, Navoiazot “shlamonakopitel”dan shamol yo‘nalishida 200 m va 1 km da, NEXZ “shlamonakopitel”dan shamol yo‘nalishida 200 m va 1 km da, Qizilqumsement sanitar himoya zonasidan shamol yo‘nalishida 200 m va 1 km da, Zahriqotillar qabristonidan shamol yo‘nalishi bo‘yicha 50 m shimoliy qismidan, 50 m g‘arbiy qismidan, 50 m sharqiy qismidan, rejadan tashqari Navoiazot AJ ga qarashli BXO dan keyingi IL quviri, Tomdi tumani Meshetin hududi maydoni (rekultivatsiyadan keyin), Qiziltepa tumani Mehnat-Rohat massividan tuproq namunalari olindi.

Olingan tuproqnamunalari quritilib, tahlil uchuntayyorlashishlari amalgaoshirildi. Ushbu tuproq namunalari ANIIning “Tuproq” bo‘limida mis, marganes, xrom, kalsiy, rux, ammoniy, magniy, xlorid, fosfor, rN, gumus, quruq qoldiq, sulfat, temir, karbonat, bikarbonat, nitratlarni aniqlash uchun analitik tahlillaro‘tkazildi.

Tahlil natijalari quyidagicha:

GMZ-1 “xvostoxraniliщye” dan shamol yo‘nalishi bo‘yicha 200 m dan olingan tuproq namunalarining tahlil natijalari:

rN-7,8, gumus-0,21%, quruq qoldiq-0,32%, mis-2,8 mg/kg, kalsiy-0,25%, xlorid -0,0088%, sulfat-0,076%, fosfor-13,5 mg/kg, xrom-2,9 mg/kg, marganes-48,2 mg/kg, nitrat-42,8 mg/kg, karbonat-0,032%, bikarbonat-0,041%, rux-5,1 mg/kg, temir-3,5 mg/kg.

1 km dan olingan tuproq namunalarining tahlil natijalari:

rN-7,1, gumus-0,19%, quruq qoldiq-0,28%, mis-2,2 mg/kg, kalsiy-0,21%, xlorid — 0,0096 %, sulfat-0,071%, fosfor-16,2 mg/kg, xrom-3,1 mg/kg, marganes-45,9 mg/kg, nitrat-39,5 mg/kg, karbonat-0,038%, bikarbonat-0,039%, rux-4,8 mg/kg, temir-48,2 mg/kg.

Tahlil natijalarini “PDK” bilan solishtirganimizda me’yoridan yuqori emasligi aniqlandi.

Navoiazot “shlamonakopitel” shamol yo‘nalishida 200 m dan olingan tuproq namunalarining tahlil natijalari quyidagicha:

rN-7,0, gumus-0,28%, quruq qoldiq-0,12%, mis-3,0 mg/kg, kalsiy-0,04%, xlorid-0,0091 %, sulfat-0,07%, fosfor -14,5 mg/kg, xrom-3,8 mg/kg, marganes-33,1 mg/kg, nitrat-38,5 mg/kg, karbonat-0,038%, bikarbonat-0,054%, rux-2,1 mg/kg, temir-35,8 mg/kg.

1 km dan olingan tuproq namunalarining tahlil natijalari:

rN-7,2, gumus-0,26%, quruq qoldiq-0,16%, mis-2,8 mg/kg, kalsiy-0,06%, xlorid-0,0085 %, sulfat-0,078%, fosfor -15,8 mg/kg, xrom-4,2 mg/kg, marganes-46,0 mg/kg, nitrat-40,1mg/kg, karbonat-0,042%, bikarbonat-0,061%, rux-4,5 mg/kg, temir-40,3mg/kg.

Tahlil natijalarini “PDK” bilan solishtirganimizda me’yoridan yuqori emasligi aniqlandi.

NEXZ “shlamonakopitel” shamol yo‘nalishida 200 m dan olingan tuproq namunalarining tahlil natijalari quyidagicha:

rN-7,1, gumus-0,18%, quruq qoldiq-0,11%, mis-2,8 mg/kg, kalsiy- 0,018%, xlorid — 0,0091 %, sulfat-0,075%, fosfor -15,2 mg/kg, xrom-2,6 mg/kg, marganes-46,8 mg/kg, nitrat-42,5 mg/kg, karbonat-0,052%, bikarbonat-0,058%, rux-3,8 mg/kg, temir-12,1 mg/kg,

1 km dan olingan tuproq namunalarining tahlil natijalari:

rN-7,5, gumus-0,19%, quruq qoldiq-0,10%, mis-3,0 mg/kg, kalsiy- 0,020%, xlorid — 0,0088 %, sulfat-0,08%, fosfor -18,9 mg/kg, xrom-2,8 mg/kg, marganes-52,1 mg/kg, nitrat-40,6 mg/kg, karbonat-0,048%, bikarbonat-0,064%, rux-4,5 mg/kg, temir-13,8 mg/kg,

Tahlil natijalarini “PDK” bilan solishtirganimizda me’yoridan yuqori emasligi aniqlandi.

Qizilqumsement sanitar himoya zonasi shamol yo‘nalishida 200 m dan olingan tuproq namunalarining tahlil natijalari:

rN-7,3, gumus-0,15%, quruq qoldiq-0,05%, mis-1,9 mg/kg, kalsiy-0,01%, xlorid – 0,0089 %, sulfat-0,031%, fosfor-17,2 mg/kg, xrom-1,2 mg/kg, marganes-32,3 mg/kg, nitrat-36,5 mg/kg, karbonat-0,065%, bikarbonat-0,28%, rux-3,2 mg/kg, temir-15,8 mg/kg,

1 km dan olingan tuproq namunalarining tahlil natijalari:

rN-7,6, gumus-0,18%, quruq qoldiq-0,049%, mis-1,4 mg/kg, kalsiy-0,02%, xlorid – 0,0098 %, sulfat-0,029%, fosfor -15,3 mg/kg, xrom-1,8 mg/kg, marganes-46,0 mg/kg, nitrat-40,2 mg/kg, karbonat-0,051%, bikarbonat-0,25%, rux-4,1 mg/kg, temir-16,9 mg/kg.

Tahlil natijalarini “PDK” bilan solishtirganimizda me’yoridan yuqori emasligi aniqlandi.

Qishloqxo‘jalikkimyo “Zahriqotillar qabristoni”dan shamol yo‘nalishi bo‘yicha 50 m shimoliy qismidanolingantuproq namunalariningtahlilnatijalari quyidagicha

rN-7,5, gumus-0,14%, quruq qoldiq-0,15%, mis-1,92 mg/kg, kalsiy- 0,085%, xlorid – 0,0099%, sulfat-0,075%, temir-55,5 mg/kg, fosfor-11,8 mg/kg, xrom-2,5 mg/kg, marganes-42,3 mg/kg, nitrat-41,5mg/kg, karbonat– 0,045%, bikarbonat-0,058%, alfa-GXSG-n/o, gamma-GXSG-n/o, DDЕ-0,010 mg/kg, DDD-0,005 mg/kg, DDT- 0,008 mg/kg.

50 mg‘arbiy qismidan olingantuproq namunalariningtahlilnatijalari:

rN-7,1, gumus-0,19%, quruq qoldiq-0,14%, mis-2,1mg/kg, kalsiy–0,081%, xlorid–0,007%, sulfat-0,069%, temir-48,6 mg/kg, fosfor-10,5mg/kg, xrom-3,1 mg/kg, marganes-35,7 mg/kg, nitrat-35,8mg/kg, karbonat-0,050%, bikarbonat-0,052%, alfa-GXSG-n/o, gamma-GXSG- n/o, DDЕ-0,003 mg/kg, DDD-0,003 mg/kg, DDT- 0,006 mg/kg.

50 m sharkiy kismidan olingantuproq namunalariningtahlilnatijalari:

rN-7,3, gumus-0,20%, quruq qoldiq-0,017%, mis-2,5 mg/kg, kalsiy–0,10%, xlorid–0,0079%, sulfat-0,073%, temir-65,1 mg/kg, fosfor-19.2 mg/kg, xrom-3,8 mg/kg, marganes-42,8 mg/kg, nitrat-48,5mg/kg, karbonat-0,055%, bikarbonat-0,069%, alfa-GXSG-n/o, gamma-GXSG- n/o, DDЕ-0,008 mg/kg, DDD-0,018 mg/kg, DDT- 0,145 mg/kg.

Tahlil natijalarini “PDK” bilan solishtirganimizda me’yoridan yuqori emasligi aniqlandi.

Navoiazot AJ ga qarashli BXO dan keyingi IL quvir tarmog‘ining yorilishi natijasida ifloslangan 1,5 ga yer maydonidan tuproq namunalari olinib, analitik tahlil ishlari o‘tkazilganda, ifloslantiruvchi ingridiyentlar miqdori belgilangan me’yor – PDK dan yuqori ekanligi aniqlandi. Tahlil natijalariga asosan, qo‘mitaning“Chiqindilarni nazorat qilish”inspeksiyasi tomonidan1 martalik 13 000 000 so‘m miqdoridagi kompensatsiya to‘lovi va 299 550 so‘m jarima hisoblandi.

Harakatdagi manbalar bo‘yicha:

Navoiy viloyat hududida O‘zbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish Davlat qo‘mitasi, Sog‘likni saklash vazirligi va ichki ishlar Vazirligi xamkorlikdagi 1996 yil 31 martdagi № 12/79/137 – sonli qushma buyrug‘ini ijrosini ta’minlash hamda avtotransport vositalarining dvigatellaridan chiqayotgan chiqindi gazlarni atmosfera havosiga tashlanishini me’yorlashtirish maqsadida Navoiy viloyati tabiatni muxofaza qilish qo‘mitasining 2016 yil 10 apreldan 10 maygacha “Toza havo” tadbirinig I bosqichi o‘tkazilish uchun 2016 yil 29 martdagi № 34-P sonli buyrug‘i chiqarildi.

“Toza havo” tadbirining I -boskichini samarali o‘tkazishnitashkil etish va o‘tkazish bo‘yicha o‘quv seminari o‘tkazilishi, seminarda avtotransport vositalarining chiqindi gazlarini o‘lchash priborlari bilan ishlash prinsiplari bilaninspektorlarni tanishtirish va qayd qilish bayonnomalarni to‘ldirish, hamda foydalanishdagi suyultirilgan gazballonli avtomobillarning ishlatilgan gazlarida uglerod oksidi va uglevodorodlar miqdorlarining me’yorlari va o‘lchash usullari bilan tanishtirish bo‘yicha har bir inspektor bilanamaliy mashg‘ulot o‘tkazilishi kelishib olindi.

2017 yilning 1-choragida 560 ta avtotransport vositalarining chiqindi gazlari mikdori o‘lchash reja topshirig‘i berilgan bo‘lib, amalda 620 ta avtotransport vositalari chiqindi gazlari miqdori me’yoridan yuqoriligi aniqlanmadi.

2017 yil 1- chorak davomida atmosfera havosini muhofaza qilish inspeksiyasi tomonidan9 ta korxona va tashkilotlarning ekologik faoliyati bo‘yicha tekshirishlar o‘tkazildi. Shundan 8 tasi sanoatgava1tasi transportga tegishli bo‘lgan korxonalardir.

2017 yil 1-chorak yilda atmosfera havosini muhofaza qilish inspeksiyasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi “Atmosfera havosini muhofaza qilish to‘g‘risida”gi qonun talablarini buzgan 47 qonunbuzar shaxslarga nisbatan 7563,637 ming so‘m miqdorida jarima solindi va 7113,764 ming so‘mi undirildi.

ANIDI tomonidan2017 yilning 1-choragi davomida 193 tastatsionar manbalardan tashlanayotgan zararli moddalar miqdori analitik tahlil qilindi.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 6 fevralidagi 15–sonli qarori asosida belgilangan tartibda kompensatsiya to‘lovlari joriy qilindi.

O‘zbekiston Respublikasi Nazorat kiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi Respublika kengashining 2006 yil 4 yanvardagi 6-sonli yig‘ilishi bayonnomasining 12-bandi va ushbu qarorga asosan chiqarilgan O‘zbekiston Respublikasi tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘mitasining 2006 yil 19 sentyabrdagi 90-sonli buyrug‘ini bajarish maqsadidareyd tekshirishlari o‘tkazildi. Jixozlanmagan bitum eritish uskunalaridan foydalanganligi hamda yaroqsiz qurilish materiallarini ochiq alangada yoqqanligi uchun 44 ta qonunbuzarlik xolati aniqlandi, qonunbuzar shaxslarga nisbatan 6664,987 mingso‘m jarima solindi va 6215,114 ming so‘m undirildi. Shox-shabbalarni va o‘simlik qoldiqlariniyoqib yuborish holatlari aniqlanmadi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 247–sonli “Tarkibida ozon katlamini buzuvchi moddalari bo‘lgan mahsulotlarni Respublika xududiga olib kirish va olib chiqish to‘g‘risida”gi qarori bo‘yicha viloyat hududiga maxsulot olib kirish uchun 2017 yil 1- choragi davomida9 ta buyurtma tushdi, shundan ko‘rsatilgan mahsulotlar tarkibida ozon qatlamini buzuvchi moddalar bo‘lmaganligi sababli maxsulot olib kirish uchun 9 tasiga xat orqali javob berildi.

Inspeksiya tomonidan tekshirishlarda aniqlangan kamchikliklarni bartaraf kilish maqsadida 2017 yil 1 choragi davomida16 ta talabnoma berildi, shundan12tasi bajarilgan,4tasining bajarish muddati tugamagan.

Atmosfera havosini muhofaza qilish bo‘yicha 2017 yil 1 choragi davomidabajarilgan chora – tadbirlari haqida:

Atmosfera havosini muhofaza qilish inspeksiyasi tomonidan 2017 yil 1-choragi davomida viloyatkorxona va tashkilotlari tomonidan rejalashtirilgan jami 28 ta atmosfera havosini muhofaza qilish chora–tadbirlarining bajarilishi nazoratga olingan bo‘lib, ushbu tadbirlarning bajarilishiga 2017 yil 1 chorak davomida2926816,3 ming so‘m mablag‘ sarflanishi rejalashtirilgan, xaqiqatda 3867036,7 ming so‘msarflangan.

Natijada atmosfera havosiga tashlanadigan zararli moddalar miqdori 661,0tonnaga kamaydi.

Jumladan, Navoiy tog‘ – metallurgiya kombinatiga qarashli markaziy kon boshqarmasi karyerlari, xvostoxraniliщyelari va ichki yo‘llarining chang bostirish tadbirlarining bajarilishi natijasida atmosfera havosiga tashlanadigan chang miqdori588,84 tonnaga kamaydi.

Shuningdek, Qizilqumsement OAJ dagi elektrofiltrlar, yengchali filtrlar va siklonlarni ta’mirlash, oxaktosh, slanes va qum karyerlari va ichki yo‘llarida chang bostirish bajarilishi natijasida atmosfera havosiga tashlanadigan chang miqdori38 tonnaga kamaydi.

“Navoiyazot” AJ dagiatmosfera havosini muhofaza qilish tadbirlarining bajarilishi natijasida jami zararli moddalar miqdori 18,02 tonnagakamaygan.

“Elektrokimyozavodi” Qo‘shma korxonasidagi atmosfera havosini muhofaza qilish tadbirlarining bajarilishi natijasida jami zararli moddalar miqdori 5,1 tonnaga kamaydi.

“Navoiy Issiqlik Elektro stansiyasi” OAJ dagi bug‘ qozonlarida issiqlikni saqlash, yoqish jarayonini tartib jadvallarini tuzish, to‘g‘rilash tadbirlari bajarilgan. Natijadaatmosferaga tashlanadigan zararli moddalar miqdori11,04 tonnaga kamaygan.

Atmosfera havosiga zararli moddalar tashlash uchun

me’yorbelgilash bo‘yicha

Atmosfera havosini muxofaza qilish inspeksiyasida 2017 yilning 1 choragi davomidajami664 taatmosfera havosiga zararli moddalar tashlovchi korxona va tashkilotlar nazoratga olingan, shundan 526 tatashkilotda “Ruxsat etilgan chegaraviy chiqarilma” (PDV) me’yoriy hujjatimavjud,shulardan xozirgi kunda 1,2 va 3-toifali27 ta korxona va tashkilotlari uchun tasdiqlanganme’yoriy hujjatining amal qilish muddati tugagan. Amal qilish muddati tugagantashkilotlarga qayta ishlash to‘g‘risida ogohlantirish xatlari berildi. “Karmana alfa gaz” MCHJ, “Valiy” xususiy korxonasi, “Inter trans” xususiy korxonasi,“Azamat oil servis”ma’suliyati cheklangan jamiyati uchunatmosfera havosiga zararli moddalar tashlovchi manbalar inventarizatsiyasi ishlab chiqildi va “Ruxsat etilgan chegaraviy chiqarilma” (PDV) me’yoriy hujjatlari uchun Davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasi rasmiylashtirildi.

“Umid bunyodkor servis” MCHJ , “G‘arbgazta’minoti” UK ga qarashli navbahor tuman gaz tarqatish shaxobchasi, “Toshrabot Tekstil” MCHJ, “Yashnarbek Charosxon” Xususiy korxonalari uchun “Atrof muhitgata’siri oqibatlari arizasi (ZEP)” ishlab chiqilib,Davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasi olingandan keyin tasdiqlandi.Shuningdek, targ‘ibot va tashviqot ishlari bo‘yicha Viloyat teleradiokanalida “Ekologik madaniyat” va “Ozon qatlamini ximoya qilamiz”, “Yoshlarni ekologik madaniyati” va “Iqlim o‘zgarishi oqibatlari” mavzulariefirga uzatildi “Somon poyalarini yoqib, atrof-muhitga zarar yetkazmang”, “Bargixazonlarni yoqmang” nomli ko‘rsatuv, hamda radio eshittirishlari efirga uzatildi. “Do‘stlik bayrog‘i” “Tabiat hayot” hamda har bir tuman gazetalarida “Bargixazonni xazon qilmang”,Ozon qatlamini himoya qilish kuniga bag‘ishlangan maqolalar chop etildi.

Yer resurslari bo‘yicha Navoiy viloyati 1982 yil tashkil etilgan bo‘lib maydoni 10,9 mln gektardan iborat. Aholisi 950 mingdan ortiq.

Markazi Navoiy shahri

Viloyat hududi ma’muriy jixatdan 2 ta shahar (Navoiy, Zarafshon) va 8 ta tumanga bo‘lingan, bular Karmana, Xatirchi, Navbaxor, Qiziltepa, Konimex, Nurota, Tomdi va Uchquduq tumanlaridir.

Umumiy yerining asosiy qismini Qizilqum saxrosi yaylovlari tashkil etadi.

131,8 ming gektarni tashkil etuvchi sug‘oriladigan maydonlar Zarafshon daryosi vohasida joylashgan. Sug‘oriladigan yerlarning 97,7 ming gektari haydaladigan yerlardan iborat. Ushbu sug‘oriladigan yerlarning hosildorligi yoki ekologik jihatdan tozaligini ularning meliyerotiv holatini yaxshilovchi yer osti sizot suvlarini sathi va yerlarni sho‘rligini darajasiga bog‘liq.

Quyi zarafshon Gidrogeologik meliyerativ ekspeditsiyasining yillik kuzatuv natijasiga ko‘ra 2016 yil 1 yanvar holatiga viloyat yerlarin sho‘rlanish darajasi quydagicha: sho‘rlanmagan yerlar 16,7%, kuchsiz sho‘rlangan yerlar 73,1%, o‘rtacha sho‘rlangan yerlar 9,4% va kuchli sho‘rlanga yerlar 0,8% ni tashkil etadi.

Ushbu ko‘rsatkichlar so‘ngi 3 yillik dinamikasiga ko‘ra so‘ngi yillarda yerlar meliyerativ holatini yaxshilash bo‘yicha tasdiqlangan milliy dasturga asosan olib borilayotgan meliorativ tadbirlar mavjud zavur tarmoqlarini qayta tiklash, tozalash ishlari natijasida sho‘rlanmagan yerlar maydoni 5,1 ming gektarga, kuchsiz sho‘rlangan yerlar 6,9 ming gektarga,ortgan. O‘rtacha sho‘rlangan yerlar7,4 ming gektarga va kuchli sho‘rlangan yerlar 4,7 gektarga kamaygan.

Viloyatda haydaladigan yerlarni asosiy iqtisodiy kadastr ko‘rsatgichi bonitet ballariga ko‘ra 8 ta toifaga bo‘linadi va o‘rtacha boniteti 52 baldan iborat. Baniteti -20 ballik yerlar 2%ni,30 ballik yerlar 9%ni, 40 ballik yerlar 16%ni, 50 balli yerlar 19%ni, 60 ballik yerlar 20%ni, 70 balli yerlar 21%, 80 balli yerlar 11%, va90 balli yerlar 2%ni tashkil qiladi.

Yer resurslarini nazorat va muhofaza qilish inspeksiyasi va qo‘mita davlat inspektorlari tomonidan 2017 yilning 1-choragi davomida belgilangan rejalar va viloyat qo‘mitasi tomonidan tasdiqlangan Nizom talablari va amaldagi qonunlar asosida viloyatda ekologik sog‘lom muhitni yaratish, xo‘jalik yurituvchisubyektlar hamda barcha yerdan foydalanuvchi yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan O‘zbekiston Respublikasi “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi, “Yer kodeksi” va qonun osti meyoriy qo‘llanmalar hamda qoidalarningbajarilishini nazorat qilish borasidabir qatorijobiy ishlar amalga oshirildi.

2017 yil ning 1-choragi davomida Yer inspeksiyasi tomonidan tekshirish va reydlar 11 tani tashkil etib, shundan xo‘jalik yurituvchi subyektlarda tasdiqlangan rejaga asosan 3 ta, byudjet tashkilotlarida 5 ta tekshirish o‘tkazilgan va qolgan 2 tasi tezkor reydlardan iborat.

Mazkur o‘tkazilgan tekshirish va reydlar davomida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etishlik uchun 11 ta majburiy ko‘rsatma berilib, shundan 12 tasi muddatli ko‘rsatmalar bo‘lib, 8 tasi to‘liq bajarishga erishilgan qolgan 3 tasi doimiy ko‘rsatmadir.

Davlat inspektorlari tomonidanjoriy yilning 1-choragi davomida 11 nafar, shu jumladan 8 ta mansabdor shaxslarga O‘zbekiston Respublikasi “Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida”gi Kodeksining Tabiatni muhofaza qilish sohalariga oid moddalarni buzganligida aybdor deb topildi va3894,150 so‘m miqdorida (shu jumladan 8 nafar) mansabdor shaxslarga 2995,500so‘m jarima solinib, jarimalarni o‘ndirilishi 2845,725 sumni tashkil qilib, 92,6 foizga bajarilishi ta’minlandi.

Shundan yerdan oqilona foydalanilmagani uchun 1 nafarmansabdor shaxslarga nisbatan 449,325 so‘mma’muriy jarima qo‘llanilib, to‘liqundirib olindi.

Tuproq ifloslanishi bo‘yicha 6 nafar shaxslarga nisbatan 1947,075 so‘m (shu jumladan4 nafar mansabdor shaxslarga nisbatan 1347,975 so‘m miqdorida ma’muriy jarima qo‘llanilib, amalda 1347,975 so‘mjarima undirib olindi.

Keng tarkalgan foydali qazilma boyliklari bo‘yicha 4 nafar mansabdor shaxslarga nisbatan 1497,750 so‘mma’muriy jarima qo‘llanilib, to‘liq undirib olindi.

O‘zbekiston Respublikasi “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar to‘g‘risidagi” Qonunni ijrosini ta’minlash maqsadida viloyatda mavjud muhofaza etiladigan hududlarda nazorat kuzatuvlari olib borish natijasida qo‘mitaning Yer,yer qa’rini va suv resurslarini nazorat qilish inspeksiyasi davlat inspektorlari tomonidan reyd tekshirishlari jarayonida 2 ta fuqarolarga jami eng kam oylik ish haqinig 3 baravari miqdorida ma’muriy javobgarlikka tortildi va undirishga qaratildi

joriy yilning 1-choragida viloyat g‘alla maydonlarining27400 gektariga gerbitsidlar, 18200 gektariga yetadigan insektitsidlar va 58800 gektarga yetadigan fungitsidlar zaxirasi yaratilishi rejalashtirilgan.

Bugungi kunda 29252 gektar yoki 104,9 foiz (Opus, Tayfun, Neostar, Entostar, Tupak, Entopik va Derbi)ni ta’minlaydigan gerbitsidlar,
52012 gektar yoki 85,4 foiz (Alto super, Duazol, Titul DUO, Superfar)ni ta’minlaydigan fungitsidlar va 7589 gektar yoki 41,7 foiz (Kinmiks, Dalate plyus, Dakloprid, Bagira)ni ta’minlaydigan preparatlar zaxirasi yaratildi. Qolgan qismi preparatlar birja xomashyo savdolariga quyilishi bilan xarid qilinadi.

G‘alla maydonlarida zang va boshqa kasalliklarga qarshi3647 gektarda fungitsid, va begona o‘tlarga qarshi 3703 gektarda gerbitsidlar bilankimyoviy ishlovlar o‘tkazildi. Har bir tuman filiallari qoshida bittadan biolaboratoriya ochish topshirig‘i berilgan. Topshiriqqa asosan Xatirchi (eski ma’muriy binosi tanlanib) va Qiziltepa (eski oshxonasi binosida) tuman filiallarida bittadan yangi biolaboratoriya ochildi hamda Karmana tumanida sobiq “Qishloqxo‘jalikkimyoga”ga qarashli biolaboratoriya boshqa joyga ko‘chirilib, qayta rekonstruksiya qilindi. Jami viloyat bo‘yicha 3 ta biolaboratoriya yangidan tashkil etildi.

Joriy yilda viloyat bo‘yicha 12 ta biolaboratoriya faoliyat ko‘rsatmoqda. Mavsum davomida zararkunandalarga qarshi biologik usul bilan kurash uchun 163,0 kg trixogramma 72,0 mln dona brakon va 80,0 mln dona oltinko‘z ishlab chiqarish rejalashtirilgan.

Shu kungacha biolaboratoriyalar tomonidan 17.28 kg trixogramma,
1.707 mln. dona brakon va 5.587 mln. dona oltinko‘zentomofaglarini ishlab chiqarish rejalashtirilgan bo‘lib, bugungi kunda 17.36 kgyoki 100,5 % trixogramma, 1.715 mln. dona yoki 100,5 % brakon va 5.805 mln. dona yoki 103.9 % oltinko‘z entomofaglari ishlab chiqarildi va bu ishlar davom ettirilmoqda.

Suv nazorati 2017 yilning 1-choragi davomidasuv manbalariga(Tudakul, Shurkul, xamda, Xaydarkul va Zarafshon daryosi va boshqa suv nuqtalari) zaxarli okovalar tashlanishi kayd etilmadi.

Nazorat kiluvchi organlar faoliyatini Muvofiklashtirish Respublika Kengashining reja-jadvaliga hamda viloyat Tabiatni muxofaza kilish ko‘mitasining buyrug‘iga asosan viloyatda 2017-yilning 3 oyi davomida viloyat xududidagi korxona, tashkilot, mas’uliyati cheklangan jamiyatlar kichik korxonalar, hamda shirkat xo‘jaliklarda Tabiatni muhofaza qilish qonuni ijrosi, talab va chora tadbirlari bajarilishi yuzasidan jami 10 (2016-yilda 18ta) rejali tekshirish o‘tkazilib, shundan suvinspeksiyasi hodimlari 2ta (2016-yilda 6ta) tekshirishda ishtirok etishdi. Shu bilan bir katorda joylarda 56ta byudjet tekshirishi o‘tkazilib, shundan 18ta byudjet tekshirishida suv inspeksiyasi hodimlari ishtirok etishdi.

Aniklangan konunbuzarliklar yuzasidanjoriy yilning 1-choragi davomida 18ta shaxsgajami 3594600so‘m (2016 yilda 4428160 so‘m) mikdorida jarima belgilanib, shundan 3744375 (2016-yil 3877760 so‘m) so‘mi o‘ndirildi. O‘tgan yilga nisbatan 96%gabajarilgan. 299550 so‘m jarima chorakni oxirida bo‘lganligi uchun, aprel oyi holatiga o‘ndirildi. Tekshirish davomida bajarilishi zarur bo‘lgan kamchiliklar uchun 21ta (2016 yilda 18) ta talabnomalar berilib, xozirgi kunga kadar 15ta talabnoma bajarilishi ta’minlangan

6 tasi muddati keyingi oylariga kiritilgan.

Jami 2017-yilni choragida belgilangan 3594600 (2016-yilda 4428160) so‘m jarimani 2096850 so‘mi (2016-yilda 2344320 so‘m)yer usti suvi, 1497750 so‘mi (2016-yilda 2083640so‘m) yer osti suvi buyicha belgilangan.Shundan yer usti suvi bo‘yicha 2546175 so‘mi, yer osti bo‘yicha 1198200 so‘mi o‘ndirilgan. (Izox:Undirilishi 2016 yil oxiri bilan solingan jarimalarni 2017 yilga kelib unidirilishi hisobiga kupaygan.)

Respublika Muvofiqlashtirish Kengashining reja-jadvaliga asosan 2017 yil1-choragida suv isnpeksiyasi hodimlari 2ta rejali tekshirishlarda ishtirok etishdi. Ular Navoiy shaxridagi “Aqua-tudakul” MCHJ QK sida hamda, Tomdi shirkat xujaligida rejali tekshirishlar o‘tkazildi.

Qo‘shma korxonada o‘z faoliyatini olib borish davomida atmosfera xavosigatashlanadigan zaharli gazlar, shuningdek hosil bo‘ladigan maishiy xo‘jalik chikindilar uchun inventarizatsiya ishlari hamda chikindilarni limiti uchun ekologik normativ- me’yoriy hujjatlari (PDV, PDO, PDS, RSV) ishlab chikilmagan va viloyat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi tasdig‘idan o‘tkazilmagan. Bu bilan O‘zbekiston Respublikasi “Tabiatni muxofaza kilish to‘g‘risida”gi konunning 15-moddasi, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014 yil 21 yanvardagi “Ekologik normativlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishish tartibi to‘g‘risida”gi 14-sonli qarori talablari buzilganligi uchun ma’sulmansabdor shaxs,F.Isomiddinovga 449325 so‘m mikdorida jarima belgilanib undirib olindi. Shuningdek, Tomdi shirkat xo‘jaligida o‘tkazilgan rejali tekshirishda O‘zbekiston Respulikasi “Tabiatni muxofaza kilish to‘g‘risida”gi konunning 15,19-moddalari va “Suv va suvdan foydalanish” to‘g‘risidagi konunning 27,35,99,101- talablari buzilishi natijasida A.Jarilikapovga MJtKning 72-moddasi 1-kismi bilan 299550 so‘m mikdorida jarima belgilanib undirib olindi.

2017-yilni 1-chorakligida suv nazorat inspeksiyasi mutaxassis hodimlari 10ta byudjet tekshirishlarda ishtirok etishdi. Tekshirish natijasiga ko‘ra suv resurslaridan samarali foydalanilmaganligi va suvni ifloslanishini oldini olmaganligi uchun 10ta mansabdor shaxslarga 1497750 sum mikdorida jarimalar solindi va 1198200 so‘mi undirib olindi. Shuningdek inspeksiya xodimlari tomonidan chorakda reyd tekshirishlar utkazilib, 1048425 so‘m jarima belgilanib, to‘lik undirib olindi.

2017-yil 1choragida Suv resurslarini muxofaza qilish undan oqilona foydalanish maksadida tekshirish o‘tkazilgan hududlarda hamda, joylardagi maktab va kollejlarda targ‘ibot-tashviqot ishlari buyicha bir qator seminar, ma’ruza va OAV ga chiqishlar qilindi. Jumaladan; 2017-yilni 22-mart kuni “Suv hayot manbai” mavzusida Suv inspeksiyasi va Karmana – Konimex irrigatsiya tizimi, Qizilqumsement AJ, Navoiazot AJ, Elnktrokimyo YOAJ K/Ksi mutaxassis xodimlari O‘zbekiston Egologik harakati Navoiy hududiy bo‘linmasi, “Do‘stlik bayrog‘i” va “Znamya drujbы” gazetalari tahririyati davlat korxonasi va OAVlari hamkorligida seminar o‘tkazildi. Seminarda suv nazorat inspeksiyasi boshlig‘i so‘zga chiqib, Respublikamizda ham iqtisodiyot tarmoqlarining jadal rivojlanishi,aholi sonining oshib borishi bilan bir qatorda suvga bo‘lgan talab ham kundan kunga o‘sib bormoqda. Suv resurslari cheklangan va uning tanqisligi ortib borayotgan sharoitda suv resurslarini tejash dolzarb masalalardan biridir deb dalillar bilan aytib o‘tdi. Shu bilan bir qatorda Suvdan unumli foydalanish suvni samarali foydalanishni tashkil qilish tomchilab sug‘orishni tashkil qilish maqsadida Navoiy Do‘stlik bayrog‘i,Znamya drujba gazetasiga ikki sahifadan iborat maqola berildi. Aynan bugugni kunda Zarafshon daryosining hosil bo‘lish Qoradaryo xamda Oqdaryo qo‘shilish xolatida Samarkand viloyati Narpay va Paxtachi tumani hududidan 106 mln atrofida, Xatirchi tumani hududidan 11ta zavur tarmoqlari suvlari to‘g‘ridan-to‘g‘ri Zarafshon daryosiga tutashuvi orqali daryo suvining tarkibiy qismi o‘zgarishiga ya’ni yomonlashuviga sabab bo‘ladi. 2017-yil 1-choragi davomida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 2010-yildagi №11-sonli qarori asosida ayni kunda Navoiy shaxar, Zarafshon shaxar va Uchquduq tumanlaridagi har bir korxona va tashkilot rahbarlariga xat orkali murojaatlar qilinib kommunal ekologik normativ me’yoriy xujjatlarini ishlab chiqib, qo‘mita tasdig‘idan o‘tkazib borilmoqda. Kanalizatsiya tarmog‘iga tashlanayotgan oqava suvlar tarkibida me’yordan yuqori ingridiyentlar uchun Vazirlar Maxkamasining №199-sonli qarori asosida to‘lovlar olinmoqda. “Kommunal xo‘jaligi tizimda Tabiatni muhofaza kilish faoliyatini yaxshilashga doir qo‘shimchachora- tadbirlar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 03.02.2010 yildagi №11-sonli qarorini amalda bajarilishi bo‘yichaNavoiy shahar, Zarafshon shahar va Uchkuduk tumanlaridagimavjud korxona, tashkilot yakka tadbirkorlargaqo‘mita tomonidan ogohlantirish xatlari berilib, kommunal kanalizatsiya tarmoqlariga me’yor va me’yoridan ortiqcha oqava suvlarni tashlanishi holatigaDavlat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining hududiy organlari, suv quvurlari kanalizatsiya xo‘jaligi tarmoqlari bilan birgalikda maishiy hamda ishlab chiqarish oqava suvlarini oqizishning abonent uchun tasdiqlangan kommunal-ekologik normativlar (KEN)ga muvofiqligi yuzasidan zarur nazoratni amalga oshirib, me’yoriy xujjatlar asosida tulovlar tizimi takomillashtirilib kelinmoqda. Navoiy shaxrida faoliyat ko‘rsatayotgan yuridik va jismoniy shaxslarga suvdan foydalanish va oqava suvlarni me’yor darajasida kanalizatsiya tarmoqlariga tashlanishi uchun kommunal normativ (KEN) xujjatini ishlab chiqib, qo‘mita tasdig‘idan o‘tkazish uchun ikki marotabaxat berildi. Ayni kunga kadar225 ta KEN xujjatlari ishlab chiqilib, qo‘mita tasdig‘idan o‘tkazilgan.

Navoiy viloyati hududidagi davlat melioratsiya tizimini, ya’ni magistral va xo‘jaliklararo zovur tarmoqlarini ishlatish rejimini va ulardan foydalanishni tartibga solish,ularning samarali ishlashini ta’minlash va rivojlantirish, sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash va monitoringini olib borish bo‘yicha Quyi Zarafshon gidrogeologiya-meliorativ ekspeditsiyasi (GGME) qishloq va suv xo‘jaligi vazirligining tarkibiy bo‘linmasi hisoblanadi. Xo‘jalik ichki zovur-drenaj tarmoqlari fermer xo‘jaliklar va suvdan foydalanuvchilar uyushmalari (SIU) balansida bo‘lib, ular tomonidan ekspluatatsiya qilinadi va bu tarmoqlarning texnik holatini yaxshilash bo‘yicha belgilangan chora-tadbirlarni amalga oshirishga ma’suldirlar.

Sug‘orish manbalaridan sug‘orishga olinayotgan suvlarning mineralizatsiyasi Zarafshon daryosi bo‘yicha 1.087-1.898 g/l,Amu-Buxoro kanali bo‘yicha 1.340-1.674g/l- ni tashkil etdi. Zovur tarmoqlari bilan hisobot davrida sug‘orish maydonlaridan chiqarib oqizilgan zax-sizot suvlarining miqdori 180.42mln.m3 nio‘rtacha suv sarfi 22.70 m3/sek ni tashkil etadi. 2015-yilni davomida 10 gektar zovur tarmoqlari bilan ta’minlangan yer maydonidan o‘rtacha 1.7 ming.m3 zax-sizot suvlari chiqarib tashlandi va drenaj moduli gektariga 0.21 l/sek dan iborat bo‘ldi.Zovur suvlarining o‘rtacha sho‘rlanish darajasi “O‘ng qirg‘oq”meliorativ tizimi bo‘yicha 1.417-1.949 g/l, boshqa meliorativ hududlarida esa 1.709-3.068 g/l ni tashkil etdi. Viloyatda 11,0ming.ga yerning zaxini qochirish uchun mavjud 126 dona tik quduq zovurlar Nasos stansiyalari boshqarmasi hisobida bo‘lib ularning ishlash rejasini tuzishva uni amalda bajarilishini nazorati GGME tomonidan olib boriladi.

Viloyatda sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash, yer osti zax-sizot suvlarini sathini pasaytirish hamda ularni chetga chiqarib oqizish uchun 2692 km chuqurlikdagi kollektor-zovur tarmoqlari xizmat qilmoqda, ulardan GGME hisobidagi 1045 km zovurlar bo‘lib, shundan 174 km magistral va 871 km xo‘jaliklararo zovurlardir. Xo‘jalik ichki zovurlarning umumiy uzanligi 1634 kmdan iborat bo‘lib, ulardan 1578 km ochiq va 56 km yopiq gorizantal drenajlardir.

Zovur drenaj tarmoqlari bilan ta’minlangan yer maydonlari 106,1 ming gektarni tashkil etib, shundan ochiq zovurlar bilan 92,7 ming.ga, yopiq drenajlar bilan 2,4 ming.ga va tik quduq zovurlar bilan 11,0ming.ga. Zovur maydonlari bilan so‘g‘orish tarmoqlaridan chiqarib tashlanayotgan yer osti sizot va tashlama suvlarining miqdorini aniqlash ishlari asosiy zovurlarda o‘rnatilgan 31 dona suv o‘lchagich reykali gidropostlar va yer osti sizot suvlarining sathini nazorat qilish 1306 dona kuzatuv quduqlari bo‘yicha olib borilmoqda.

Viloyatda mavjud bo‘lgan 131,84 ming.ga sug‘oriladigan yerlarning81,9 foizi, yoki 108,0 ming gektari sun’iy ravishda zax qochirishni, ya’ni zovur-drenaj tarmoqlari bilan ta’minlashni talab etadi. Amalda esa 105,3 ming.ga yerlar zovur-drenaj tarmoqlari bilan ta’minlangan va bu talabga nisbatan 97,5 foizni tashkil etadi, shuningdek 2,7 ming.ga (2,5%) maydonda zovur-drenaj tarmoqlarini yangidan qurish talab etiladi. Zovur-drenaj tarmoqlarining umumiy uzunligi 2692 km tashkil etadi, shu jumladan magistral va xo‘jaliklararo zovurlarning uzunligi 1045 km iborat bo‘lib, ulardan 67 km (6,4%) rekonstruksiya qilishni va 355 km (34,0%) mexanizmlar bilan tozalashni talab etadi. Xo‘jalik ichki zovur-drenaj tarmoqlarining uzunligi 1647 km bo‘lib, shundan 77 km (4,7%) qayta qurishni va 520 km (31,6%) mexanizmlar bilan tozalashni talab etadi.

Shuningdek magistral kanallar va zovurlarni tarmoqlari bo‘yicha Uzb. Res Vazirlar Maxkamasining 07.04.1992 yildagi 174-sonli qarorga asosan viloyat Hokimining 11.04.1994 yil K-116-sonli qarori chiqarilib “Oq-oltin I;II”, “Markaziy”, “Dul-dul”, “Shodibek”, “Buston” va “Katta-zovur” zovurlarini muhofaza mintaqalari o‘rnatilgan:

1) Xatirchi tumani xududidagi “Oq-oltin” II-zovurini

umumiy maydoni 1372,5 ga

qirg‘oq bo‘yi293,9 ga

suvni muhofaza qilish zonasi1078,6 ga

2)Xatirchi va Navbahor tumanlari xududidagi “Markaziy” zovuri:

umumiy maydoni 1285,6 ga

qirg‘oq bo‘yi369,6 ga

suvni muhofaza qilish zonasi916,0 ga

3) Navbahor-Qiziltepa tumani xududlaridagi “Dul-dul” zovuri:

umumiy maydoni 826 ga

kirgok buyi208 ga

suvni muhofaza qilish zonasi818 ga

4) Qiziltepa tumani xududidagi “Buston” zovuri:

umumiy maydoni 4720 ga

qirg‘oq bo‘yi118,0 ga

suvni muhofaza qilish zonasi353,2 ga

5) Qiziltepa tumani xududidagi “Katta-zovur” zovuri:

umumiy maydoni 547,2 ga

qirg‘oq bo‘yi142,0 ga

suvni muhofaza qilish zonasi40,5 ga

6) Konimex tumani xududidagi “Shodibek” zovur:

umumiy maydoni 542,2 ga

qirg‘oq bo‘yi138,2 ga

suvni muhofaza qilish zonasi404,0 ga

Viloyat bo‘yicha zovurlar bo‘yi muhofaza zonasi 5045,5 ga. Shu jumladan qirg‘oq bo‘yi mintaqasi 1270,5 ga, suvni muhofaza qilish zonasi 37750 ga dan iborat.

Viloyatqo‘mitasitomonidan20 banddan iborat chora-tadbirlar ishlab chiqilib, tuman hokimligihamda tuman Prokuraturalari bilan hamkorlikda ushbu obyektlarni ko‘chirilish choralari belgilanib olindi. Viloyatning barcha tumanlarida va shaxar xududidagi mavjud avtotransport vositalarini yuvish va tozalash joylarini qayta inventarizatsiyadan o‘tkazish xosil bulgan oqava suvlarini relyefga suv manbalariga tashlanishi bo‘yicha (PDS) me’yoriy xujjatlar rasmiylashtirishi, shuningdek kanalizatsiya tarmoqlariga tashlanadigan oqava suvlarni tashlanishi me’yordan ortiqcha oqizilishi bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 1.03.2003-yildagi №199-sonli (15)sonli qaroriga asosan atrof tabiiy muxitga relyefga suv manbalariga tashlab kelinayotgan oqavalar uchun tulov xisobotlarini tashkil qilish ishlari olib borilmoqda. Tabiatni muxofaza qilish qo‘mitasining Ekologik ekspertiza tomonidan hududda faoliyat olib borayotganbaliqxonalarga berilgan ekologik xulosalar qayta inventarizatsiyadan o‘tkazilib, oqava suvlarni me’yorlash suv manbalariga tashlanishi uchun, PDS me’yoriy xujjatlarini ishlab chiqish maqsadidaogohlantirish xatlari berilmoqda. Bugungi kunga qadar Qiziltepa tumanida 9ta, Karmana tumanida 4ta, Konemex tumanida 1ta, Navbaxor tumanida 2ta, Xatirchi tumanida 4ta, Zarafshon shaxrida 2ta korxonalarga PDS me’yoriy xujjatlari rasmiylashtirilib berildi. Viloyatdagi mavjud faoliyat ko‘rsatib kelayotgan tuman va shaxar hududidagi barcha baliq urchitish va ko‘paytirish havzalari holatiga ogoxlantirish xatlari berilib, oqava suvlarni me’yorlash PDS me’yoriy xujjatini rasmiylashtirish uchun muxlat belgilanmoqda. Shu holatdan kelib chiqib, xar bir korxona va tashkilotlarga suv manbalari va joy relyefiga kompesatsiya to‘lovlari 460852,5mln ortiq miqdorida belgilanib undirilib kelinmoqda. O‘ndirilmagan kompensatsiya to‘lovlarini joylarda mahalliy hokimiyat tizimi bilan kelishilgan holda undirilishi ta’minlanmoqda.

Viloyat Davlat ekologik ekspertizasi Navoiy viloyat Davlat ekologik ekspertizasi hisobot davrida, O‘zbekiston Respublikasining “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi, “Davlat ekologik ekspertizasi to‘g‘risida”gi qonunlar “Ekologik ekspertiza to‘g‘risida”gi Nizom xamda boshqa xarakatdagi normativ xujjatlar asosida faoliyat ko‘rsatib, qo‘yidagi asosiy ishlarni amalga oshirdi:

2017 yil 1-choragi davomida Navoiy viloyati bo‘yicha atrof muxitga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi III (past darajada xavfli) va IV (maxaliy ta’sir kursatish) toifalarga mansub bo‘lgan 329 ta obyekt (III-toifa 50ta, IV-toifa 279ta)materiallari viloyat davlat ekologik ekspertizasida ko‘rib chiqildi.

Ushbu ko‘rsatgich 2016 yil (305ta obyekt) nisbatan 108 foizni usishni tashkil etadi.

2017 yil 1-choragida o‘tkazilgan ekologik me’yoriy hujjatlar – 36 ta, shundan PDV — 6 ta;PDO – 22ta vaPDS – 8ta. Shuningdek, 15 ta IV (mahalliy ta’sir ko‘rsatish) toifalarga mansub bo‘lgan tashkilot va korxonalarning atmosfera havosiga zararli moddalar tashlovchi manbalar ro‘yxati qo‘mita tomonidan kelishildi va ekologik me’yoriy hujjatlar ro‘yxatiga kiritildi.

2017 yilda 5 ta obyektning Ekologik oqibatlar to‘g‘risidagi ariza (EOTA) Davlat ekologik ekspertizasidan o‘tkazildi.

O‘zbekiston Respublikasida davlat ekologik ekspertizasi to‘g‘risidagi Nizomning 11a; 12; 17 – bandlari talablariga to‘liq javob bermaganligi sababli 42 ta loyihasi qayta ishlashga qaytarildi.

Shuningdek 2017 yilda “Boshdavekoekspertiza” si tomonidan Navoiy viloyati bo‘yicha 19 ta obyekt Davlat ekologik ekspertizasidan o‘tkazilgan bo‘lsa, shundan ekologik me’yoriy hujjatlar – 3 ta, atrof muhitga ta’sirini baholash materiallari (PZVOS, ZEP).16 tani tashkil etadi.

Navoiy viloyat prokuraturasi bilan hamkorlikda ishlar olib borilib, tuman va shahar hokimliklarining yer uchastkalari ajratish va obyektlarni foydalanishga qabul qilish to‘g‘risidagi qarorlari o‘rganildi hamda tegishli ta’sirchan choralar prokuratura tomonidan tuman va shahar hokimliklariga kiritilmoqda.

Viloyat ekologik sertifikatlashtirish, standartalshtirish va me’yorlashtirishbo‘limi Davlat korxonasi 2017yil1- chorak davomida jami– 46 ta(shundan, olib kirish- 3ta, tex. jarayen – 25 ta, chiqindilar -18 ta)gaekologiksertifikatlar korxona tashkilot va tadbirkorlarga berilishi ta’minlandi.

Jamg‘arma bo‘limi Navoiyviloyat tabiatnimuxofazaqilishqo‘mitasining Maxalliy Jamg‘arma O‘zbneiston RespublikasiVazirlarMaxkamasining 2003 yil 1-maydagi№199 sonliva2006 yil6-fevraldag № 15 sonli qarorlariasosidatasdiqlanganVazirlarMaxkamasitomonidan1993 yil24 maydagi№246 sonli tasdiqlangan “NIZOMI” ga asosan isholib boradi.

XozirgikundaVazirlar Maxkamasining 2003 yil 1-maydagi №199-sonliva 2006 yil 06 fevraldagi№15- sonli qarori bo‘yicha 2017yilmobaynida tasdiklangan tushum va xarajatlar smetasiga asosan jami 1528000,0 ming sumga tushum rejalashtirilgan. Shundan 2017 yil 3-oy yakuni bilan 222439,0 ming sum rejalashtirilgan bulib, joriy yilning 1 aprel xolatiga jami 274594,4 ming sum mablag kelib tushdi. Bu rejaga nisbatan 123,4% ni tashkil kiladi.

Shuningdek, jamgarmaga joriy yilning 3-oy yakuni bilan tushgan mablagning utgan yilning 3-oy yakuniga nisbatan solishtirganda 105,2% ga ko‘p,yeki 2016 yil 3-oy yakuni bilan260990,4ming sum mablag tushgan bulsa 2017 yil 1 aprel xolatiga 274594,4ming sumni tashkil etdi.

Tabiatdan foydalanuvchilar tomonidan atrof muhit ifloslantirganlik va chiqindilarjoylashtirganlik uchunkompensatsiyatulovlari2017 yiluchun 1378000,0 ming so‘mga tushum rejalashtirilgan. Shundan 2017 yil 3-oy yakuni bilan 190000,0 ming sum rejalashtirilgan bulib, joriy yilning 1 aprel holatiga 241580,0 ming so‘m to‘lov mablag‘lari undirildi. Bu rejaga nisbatan 127,1% tashkil qilmoqda.

Jumladan:

Xatlov natijalariga ko‘ra atrof muhit ifloslantirilganligi vachiqindilarni joylashtirilganligiuchun2017 yil mobaynida 900 takorxona va tashkilotlarnazoratga olish rejalashtirilgan bo‘lib,shundanjoriy yilning 1 aprelholatiga 245 takorxanavatashkilotlardan 366610,5 ming so‘mgato‘lov hisob-kitoblari kelishildi.

Xo‘jalik yurituvchi sub’ktlar soni buyicha 2017 yil uchun jami 900 ta obyekt nazoratga olingan bo‘lib, shundan joriy yilning 3-oy yakuni bilan 245 ta obyektdan to‘lovni amalga oshirilgan.

2016 yil 3-oy yakuni bilan qarzdorlik bo‘yicha kompensatsiya to‘lovlarini o‘z vaqtida to‘lamagan jami 290 ta korxonalarning qarzdorlik summasi 374561,7 ming so‘mni tashkil qiladi.

O‘z vaqtida qarzdorlikniundirilishini ta’milash maqsadida qo‘mita jamg‘arma bo‘limi tomonidan 374561,7 ming sum debitor pul mablag‘lariundirilishi uchun maxsus reja jadval ishlab chiqilib, qo‘mita raisi tomonidan tasdiqlangan,xamda reja-jadvalga asosanma’sulshaxslar tomonidanqarzdorlikniundirish uchun ishlar olib borilmoqda

Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonun hujjatlari buzilishida aybdor bo‘lgan jismoniy va yuridik shaxslardan ma’muriy va sud tartibida undiriladigan jarima va davolar uchun tushum va xarajatlar smetasiga muvofiq100000,0ming so‘m tushurilishi rejalashtirgan bo‘lib, shundan 3-oy yakuniga 19939,0 ming so‘m rejalashtirilib, joriy yilning 1oktabr holatiga 27980,6 ming so‘m to‘lov mablag‘lari kelib tushdi. Bu rejaga nisbatan 140,3% tashkil qilmoqda.

VazirlarMaxkamasining 290-sonli qaroriga asosan daraxt kesganligi uchun 50000,0 ming so‘m rejalashtirilgan bo‘lib,2016 yil 1 oktyabrholatiga4897,2ming so‘m to‘lov mablag‘lari kelib tushdi ya’ni 9,7 % bajarildi.

Vazirlar Maxkamasining 2010 yil 3-fevraldagi №11-sonli qaroriga asosan 2017 yil 3-oyyakuni bilan jami 26 ta korxona va tashkilotlardan kommunal xizmatlari uchun 17417,3 ming sumga xisobot olinib, shundan 10 ta korxona va tashkilotlardan jami 6481,9 ming sum pul mablag‘lari undirildi. \

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 2010 yil 2- apreldagi 62-sonli qaroriga asosan davlat byujetiga mahalliy jamg‘arma tomonidan 211245,7 ming so‘m mablag‘ o‘tkazib berildi

Vazirlar Maxkamasining 24.05.1993 yildagi №246 sonli qaroriga asosan Respublika tabiatni muhofaza qilish jamg‘armasiga 9770,6 so‘m mablag‘ o‘tkazib berildi

Ekologik targ‘ibot va tashviqot ishlari bo‘yicha o‘tkazilgan tadbirlar

Navoiy viloyat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi targ‘ibot va tashviqot bo‘limi tomonidan 2017 yilga mo‘ljallanganish rejasi ishlab chiqildi. Bugungi kunda yillik reja asosida qo‘mita tizimida hamkor tashkilotlar bilan birgalikda sohaga oid bir qancha chora-tadbirlar o‘tkazilib, targ‘ibot va tashviqot ishlari amalga oshirilib kelinmoqda. 

Shuningdek2017 yil “Halq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” Davlat dasturi asosida chora-tadbirlar dasturi ishlab chiqilib, dastur asosida korxona va tashkilotlar bilan hamkorlikda tadbirlar amalga oshirilib kelinmoqda. Viloyat, shahar va tumanlardagi maktablarda, oliy o‘quv yurtlari va o‘rta maxsus kasb hunar kollejlari hamda litseylarda,korxona, tashkilot va muassasalarda Navoiy viloyat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi, shahar va tuman inspeksiyalari xodimlari bilan hamkorlikda“Ekologiya va men”, “Sog‘lom turmush yoshlar kelajagi”, “Tabiatga mening mehrim o‘zgacha”, “Chiqindilar to‘g‘risida”, “Suvli va botqoqli hududlarning bugungi kundagi ahvoli”, “Tabiat bizning do‘stimiz”, “Tomchi suvda hayot jilvasi”, “Ekologik nazorat to‘g‘risida”, “O‘zbekiston Respublikasining barqaror taraqqiyot maqsadlari uchun ta’lim (BTT) Konsepsiyasini targ‘ib qilishda ta’lim muassasalarining o‘rni”, “Flora va fauna dunyosini asraylik”, “Har bir yoshga bir nihol”, va boshqa bir nechta mavzularda davra suhbatlari, seminarlar, uchrashuvlar tashkil etilib o‘tkazildi. Shuningdek qo‘mita xodimlari tomonidan hamkor tashkilotlar bilan birgalikda Ekologiya va Tabiatni asrash mavzularida targ‘ibot va tashviqot ishlari olib borilib keng jamoatchilikga yetqazilmoqda.

Jumladan;

2017 yil 4 yanvar kuni Navoiy viloyati tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi binosida “Mahalla va ekologik yo‘nalishdagi NNTlarda jamoatchilik ekologik nazorat tizimini tashkil etish” mavzusida seminar bo‘lib o‘tdi. Seminarda Fuqarolik jamiyati shakllanishini monitoring qilish mustaqil instituti bo‘lim boshlig‘i, viloyat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi Karmana tuman inspeksiyasi boshlig‘i, “Mahalla” hayriya jamoat fondi va shahar, tuman mahalla posbonlari, O‘zbekiston ekologik harakati Navoiy hududiy bo‘linmasi faollari, viloyat “Jonli tabiat bioekologik markazi” jamoat birlashmasi xodimi hamda OAV vakillari ishtirok etdilar.

Seminarni viloyat qo‘mitasining targ‘ibot va tashviqot bo‘limi boshlig‘i G‘.Nuriddinov kirish so‘zi bilan ochib berdi. Seminarda O‘zbekiston ekologik harakati Navoiy hududiy bo‘linmasi koordinatori, viloyat “Jonli tabiat bioekologik markazi” jamoat birlashmasi direktori I.Tagayev ma’ruza o‘qidi. Ma’ruzada O‘zbekiston Respublikasining “Ekologik nazorat to‘g‘risida”gi qonunining qabul qilinishi demokratik islohotlarva fuqarolik jamiyatini shakllantirish yo‘lidayana bir muhim qadam bo‘ldi. Mazkur qonun atrof muhit qonunchiligi va ekologik boshqaruv sohasidagi huquqbuzarliklarni aniqlash va oldini olishda, fuqarolar, mahalliy hokimiyat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari uchun mustahkam huquqiy asos yaratadi. Har bir mahalla o‘z hududining ekologik holatini nazorat qilish, monitoring olib borish va huquqbuzarliklarning oldini olishda jonbozlik qilishi davr talabi. Men har bir mahalla va NNT faolini mahalla va hududning obodligi va tozaligini saqlashda va axoliga ekologik tarbiya berishda, ularning ekologik madaniyatini o‘stirishda faol bo‘lishga chaqirib qolaman deb ular o‘z ma’ruzasini tugatdilar. Har bir mahallaga 3 tadan metodik material tarqatildi. Seminar qiziqarli savol-javob va to‘g‘ri mulohazalar bilan o‘tdi.

2017 yil 25 fevral kuni Navbahor tumani XTMFMTTEB ga qarashli 7-umumiy o‘rta ta’lim maktabida “Tabiatni qutqarishning kaliti qayerda” deb nomlangan tadbir o‘tkazildi. Tadbirda maktab o‘quvchilari va qo‘mita xodimlari ishtirok etdi. Tabiatda umumbashariy muammolardan biri atrof-muhitni himoya qilish, uni qutqarish, yer yuzida saqlanib qoladigan yoki yo‘qolib ketishi mumkin bo‘lgan hayot muammosiga bag‘ishlangan ko‘plab she’r va qo‘shiqlar ijro etildi.

Tadbir davomida mavzuni kengroq yoritish maqsadida 7-8 sinf o‘quvchilarining “Yosh tabiatshunos” va “Yosh ekolog” jamoalari bellashdilar. Bellashuvda “Qizil kitob”ga kiritilgan o‘simlik va hayvonot dunyosi haqida savol-javoblar, ekologik kunlar va ekologiyaga oid rasm shartlari qo‘yildi. Shartlar qizg‘in va ko‘tarinki ruhda o‘tdi. Tadbir so‘ngida tadbirda faol ishtirok etgan o‘quvchilar ekologik mazmundagi kitoblar, jurnallar, gazetalar va ekologik qo‘llanmalar bilan taqdirlandi.

2017 yil 2 fevral kuni Navoiy viloyati tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi binosida 2 fevral “Suv-botqoq umumjahon kuni”ga bag‘ishlangan davra suhbati o‘tkazildi. Davra suhbatidaviloyat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi, “Navoiy Issiqlik elektr stansiyasi” AJ, Navoiyazot AJ, Qizilqumsement AJ, “Samo” fermer xo‘jaligi, Navoiy Agromiat hususiy korxonasi xodimlari ishtirok etdilar.

Ma’ruzaga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasining yagona davlat suv fondi bu, daryolar, ko‘llar, suv omborlari, boshqa yer usti suv omborlari, kanallar, yer osti suv manbalari buloqlar va muzliklardan iboratdir.

Suv-bu xayot manbai, O‘zbekiston Respublikasining Davlat mulki-umumiy milliy boylik hisoblanadi, suvdan oqilona foydalanish lozim bo‘lib, u Davlat tomonidan qo‘riklanadi. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan yangilanish va demokratlashtirish, davlat, jamiyat, qurilish tizimida, O‘zbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish Davlat qo‘mitasining roli va ahamiyati yuksalib, ushbu jarayonlarda fuqarolarning, ayniqsa yoshlarimizning faol qatnashishiga hamda boshqa masalalarda bevosita keng ishtirok etishni ta’minlashda asosiy e’tibor qaratilmoqda. O‘simlik va hayvonot dunyosini boyitish, uning xilma-xilligini saqlashda suv-botqoq hududlardagi tabiiy muhitning ahamiyati katta. Shuning uchun jahon hamjamiyati tashabbusi bilan “Xalqaro ahamiyatga ega bo‘lgan, asosan, suvda suzuvchi qushlar yashash joylari hisoblangan suv-botqoq hududlar to‘g‘risida”gi Konvensiyaning ishlab chiqilishi hamda uning 1971 yilda qabul qilinishi bu boradagi ishlarni yanada rivojlantirishning huquqiy asosini yaratib berdi.

Bugungi kunda Halqaro “Ramsar” Konvensiyasiga dunyoning 159 mamlakati a’zo hisoblanadi. O‘zbekiston ham mazkur halqaro hujjatni 2001 yilda ratifikatsiya qilgan. Mamlakatimizdan “Aydar-Arnasoy” ko‘llar tizimi, Buhoro viloyatidagi “Dengizko‘l” va Navoiy viloyatidagi “To‘dako‘l” hamda “Quyimazor” suv havzalari Ramsar Konvensiyasining halqaro ahamiyatga ega bo‘lgan suv botqoq hududlari ro‘yxatiga kiritilgan.

O‘zbekistonda qushlar va sayg‘oqlar ko‘chib yuradigan turlar sanaladi. Qushlar uchib o‘tishiga, birinchi navbatda, ob-havo sharoitlari ta’sir ko‘rsatdi. Lekin qushlar dam olish yerlarining mavjudligi ham ta’sir ko‘rsatmay qolmaydi.

1999-2000 yillarda Qoraqalpog‘iston Respublikasida sodir bo‘lgan qurg‘oqchilik tufayli yuz minglab qushlar uchib o‘tish davrida dam oladigan havzalari qurib qoldi va uchib o‘tadigan qushlar dislokatsiyasida o‘zgarish ro‘y berdi. Kuzda uchib o‘tish mavsumida suvda suzadigan qushlar ommaviy ravishda Buxoro va Qashqadaryo viloyatlari havzalariga ko‘chishdi. Hayoti suv bilan bog‘liq bo‘lgan to‘ng‘iz, ondatra va boshqa hayvon turlarining soni keskin qisqardi.

Suvda suzadigan qushlar miqdori odatda inson omiliga bog‘liq emas. 60 mingtagacha qush ovlangan yillarda ham bu uchib o‘tayotgan suvda suzuvchi qushlarning atigi 0,2 foizini tashkil qilar edi. Hozirgi paytda 0,08-0,1 foizgacha qush ovlanmoqda. Qushlar yashaydigan joylarning buzilishi qushlarning boshqa qulay joylarga ko‘chishiga olib keladi.

Ma’ruzachilar tomonidan ta’kidlanganidek, suvbotqoqli hududlari Sayyoramizning barqaror rivojlanishida, suvli va botqoq sharoitida yashashga moslashgan o‘simlik va hayvonot dunyosini va ayniqsa o‘troq hamda uchib o‘tuvchi qushlarni muhofaza qilishda, dunyo aholisini zaruriy mahsulotlar bilan ta’minlashda, hududiy iqlimiy sharoitlarining barqarorligini ta’minlashga xizmat qilishi bilan ham ahamiyatlidir.

2017 yil 4 mart kuni Navoiy viloyati tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi binosida “Xalqaro yovvoyi tabiatni muhofaza qilish” kuniga bag‘ishlangan seminar bo‘lib o‘tdi. Hozirgi kunda barcha mamlakatlarda yovvoyi hayvon, qushlar va o‘simliklarni asrash, ko‘paytirish kelgusi avlodga yovvoyi tabiatni o‘z holicha yetkazish uchun ko‘plab ijobiy ishlar amalga oshirilmoqda. Shunga qaramasdan ba’zi bir hududlarda yovvoyi tabiatga nisbatan shavqatsizlarcha munosabatda bo‘lish kuzatilmoqda. Yo‘qolib ketish xavfi bo‘lgan yovvoyi hayvon, qushlar va o‘simliklarni muhofaza qilish uchun dunyo mamlakatlarida “Qizil kitob” tashkil qilingan.

Jumladan, O‘zbekiston Respublikasida ham “Qizil kitob” tashkil qilingan. Ushbu qizil kitob birinchi marotaba 1989 yildachop qilindi. O‘zbekiston Respublikasi hududida yo‘qolib ketish xavfi bo‘lgan 301 ta o‘simlik dunyosi hamda 184 ta hayvonot olami kiritilgan. Ushbu kitobga Navoiy viloyati hududidan yo‘qolib ketish xavfi bo‘lgan 60 ta o‘simlik dunyosi hamda 62 ta hayvonot olami kiritilgan. Bizning viloyatimiz hududida tog‘ lolalari yo‘qolib ketish xavfi ostida bo‘lganligi sababli muhofazaga olingan. Yo‘qolib ketish xavfi bo‘lgan “Yo‘rg‘a tuvaloq” yovvoyi qushini 2007 yildan boshlab BAA fuqarolari bilan hamkorlikdaKarmana tumani hududida maxsus parvarishxona tashkil qilinib ko‘paytirilmoqda. Har yili ushbu parvarish xonadan 1500 dona “Yo‘rg‘a tuvaloq” qushi yovvoyi tabiat qo‘yniga uchirilmoqda. 2018 yildan boshlab ushbu parvarishxonadan yiliga 2500 dona“Yo‘rg‘a tuvaloq qushi ” yovvoyi tabiat qo‘yniga uchiriladi. Shuningdek viloyatimizda faoliyat ko‘rsatayotgan “Jonli tabiat bioekologik markazi” tomonidan 2016 yildan boshlab “Yovvoyi Kaklik” qushini ko‘paytirish va yovvoyi tabiat qo‘yniga uchirish tashkil qilingan. Bundan tashqari har xil turdagi baliq chavoqlarini yetishtirishga mo‘ljallangan inkubatsiya sexi “Akua To‘dako‘l” O‘zbekiston – Amerika qo‘shma korxonasi tomonidan “To‘dako‘l” tabiiy suv havzasi qoshida tashkil qilingan. Ushbu inkubatsiya sexi yiliga besh million dona baliq chavoqlari yetishtirish quvvatiga ega. Xuddi shunday inkubatsiya sexi “Aydarko‘l” tabiiy suv havzasi qoshida “Jonibek Prestij” MCHJ tomonidan ishga tushirilishi rejalashtirilmoqda. Ushbu inkubatsiya sexi yiliga bir yarim million dona baliq chavoqlari yetishtirish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Viloyat hududida 2 ta davlat buyurtmaxonalari faoliyat ko‘rsatmoqda. “Qarnabcho‘l” buyurtmaxonasi umumiy maydoni 25000 ga hamda “Oqtov” buyurtmaxonasi umumiy maydoni 15450 ga hududni tashkil qiladi. Qiziltepa tumani hududida “Yashil diyor” Xususiy buyurtmaxona 2016 yilda tashkil qilindi. Uning maydoni 1470 ga tashkil qiladi. Ushbu buyurtmaxona hududida yovvoyi hayvonlardan tulki, quyon, jayron, yovvoyi mushuk va yovvoyi qushlar muhofaza qilinadi. Bundan tashqari 2017 yilda O‘zbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi tomonidan viloyatning shimoliy hududlari hisoblangan Uchquduq hamda Tomdi tumanlari hududlarida umumiy maydoni 1 million gektar hududni tashkil qiladigan buyurtma-qo‘riqxona tashkil qilinishi rejalashtirilmoqda. Ushbu hududda asosan “Jayron” va “Yovvoyi cho‘chqa” hayvonlarini muhofaza qilish rejalashtirilgan.

2017 yil 11-12 mart kunlari viloyatimizda Navro‘z bayrami arafasida umumxalq hasharlari o‘tkazildi. Hususan, viloyat Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi va viloyatimizning barcha hududlarida umumhalq xasharlari bo‘lib o‘tdi. Qo‘mitaning 85 nafar xodimlari ushbu hashardaishtirok etdilar.

Qo‘mitaning xodimlari qo‘mita atrofidagi daraxtlarni oqlash, latoklarni tozalash, mevali daraxtlarni ekish ishlarini olib bordilar. Umumhalq xayriya hashariga barcha qo‘mita xodimlari faol qatnashdilar.

2017 yil 22-mart “Butunjahon suv kuni” munosabati bilan Navoiy viloyati Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi binosida “Suv tabiat bergan ulug‘ ne’mat” mavzusida davra suxbati bo‘lib o‘tdi. Davra suhbatida Bugunjamiyatimizdatoboraglobal muammoga aylanibborayotganer osti va yer usti suvlarini kamayib ketishini oldini olish va ulardan oqilona foydalanish, hamda ularni muhofaza qilish choralarini ko‘rish haqida ma’ruza o‘qildi. Jahon Sog‘liqni saqlash tashklotining ma’lumotlariga ko‘ra, jamiki kasalliklarning 85 % bevosita suv bilan bog‘liq. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 55-moddasida “Yer, yer osti boyliklari, suv, o‘simliklar va hayvonot dunyosi hamda boshqa tabiiy zahiralar umumilliy boylikdir, undan oqilona foydalanish zarur, chunki ular davlat muhofazasidadir” deb belgilab qo‘yilgan. Demak, atrof-muhitni muhofaza etish global, eng dolzarb muammolardan biri. Hozirgi davrda sanoat va qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi, transport, qurilish masalalarini, shuningdek, ilmiy-texnikaviy, demografik muammolarni hal etish hamda tabiiy rsurslardan oqilona foydalanish yo‘llirini ishlab chiqishda ekologik yondashuv nihoyatda zarur. Shu jumladan, suv resurslarini muhoqaza qilish, aholini toza ichimlik suvi bilan ta’minlash, obi hayotni tejab ishlatish ayni kundagi muammolardan biridir.

Ilmiy Texnik Kengashning faoliyati.

Ilmiy-texnik kengashi tomonidan 2017 yil 1-chorakda 1 ta navbatdagi yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Yig‘ilishda Ilmiy-texnik kengashning 2017 yil ish-rejalari ko‘rib chiqildi.

YUKLAB OLISH (.doc)